HABER MERKEZİ- Sanal kumar baronları, tefeciler ve çetelerin organik ilişkisiyle gençler nasıl kıskaca alınıyor? Bu kıskaca yakalanan Ada, yaşadığı süreci anlattı: Hırslandıkça oynadım, oynadıkça kaybettim.
Sanal kumar bağımlılığı giderek büyüyen bir halk sağlığı sorununa dönüştü. Dijital gelişmelerle birlikte sanal kumara erişimin kolaylaşması, adeta herkesin cebinde mini kumarhane olmasına yol açtı. Sanal kumarın ortadan kaldırılmasına yönelik sonuç alıcı politikaların izlenmemesi ise sorunun daha da ağırlaşmasına neden oldu.
Sanal kumarın yarattığı yıkıcı etkiler, özellikle gençleri yaşamdan koparma aşamasına getiriyor. “Kolay para kazanma” vaadiyle çekici hale getirilmeye çalışılan sanal kumar oyunları, bireylerde ciddi psikolojik ve sosyal sorunlar yaratıyor. Sanal kumarın dijital platformlar aracılığıyla propagandasının yapılması ve kolay erişilebilir hale gelmesi de bağımlılığın yaygınlaşmasında önemli bir rol oynuyor.
Sanal kumar sistemini elinde bulunduran gruplar yapay zekâ tabanlı algoritmalar aracılığıyla, kullanıcıların daha önce oynadıkları oyunlar, yaptıkları bahisler ve sanal kumarda harcadıkları süre gibi verileri toplayarak bireysel profiller oluşturuyor. Böylelikle oyunlaştırma ve ödül sistemi, bilinçaltına fark edilmeden işleniyor.
Sadece oyunlarla değil, aynı zamanda mobil uygulamalar ve internet sitelerinde yer alan reklamlar aracılığıyla da bu sistem destekleniyor. Bununla birlikte gençler manipülatif tekniklerle sanal kumar sitelerine çekiliyor.
Sanal Kumar Baronları, Tefeciler ve Çetelerin Organik İlişkisi
Sanal kumar panellerini yöneten çete ve tefecilerin öncelikli hedefinde gençler var. Özellikle işçi, emekçi, öğrenci gençliği hedefine alan bu yapılar, kendine bağımlı hale getirmek için çeşitli politikalar uyguluyor.
Yeni nesil sokak çeteleri, tefeciler ve sanal kumar ağları, illegal finansal kazancı sürdürülebilir kılmak amacıyla birbirini besleyen organik, sistemli bir ilişki içerisinde. Sanal kumar piyasasını elinde bulunduran çete ve tefeciler ilk başta çok para kazandırarak bağımlı hale getirilen kişiyi adım adım kaybettirerek, borçlandırıyor.
Bu borçlar ödenemediğinde ise son dönemde artarak devam eden Casperlar veya Daltonlar gibi silahlı çete yapıları tahsilat ve korkutma birimi olarak devreye girip kurşunlama gibi şiddet eylemlerini gerçekleştiriyor. Böylelikle kıskacın derinliği ortaya çıkıyor: Saldırıya uğrayan ve saldırıyı yapan da bu ağın içinde.
Sanal kumar döngüsünden elde edilen yüksek miktarlardaki paralar ise paravan şirketler ve kripto varlıklar üzerinden aklanırken, önemli bir kısmı sokaktaki çetelerin varlığının artırılması, lüks yaşamları, silah tedariki, tetikçi olarak kullanılan çocuk ve gençleri fonlamak için harcanıyor.
Hırslandıkça Oynadım, Oynadıkça Kaybettim
Berû Ajans, olarak üç haber serisi halinde sanal kumar konusuna odaklandık. Serimizin bu ilk bölümünde tefecilerin kapısına uzanan sürecin anatomisini inceledik.
İsminin açıklanmasını istemeyen ve bu nedenle rumuz kullandığımız Ada, sanal kumarla ilk kez 17 yaşında tanıştığını söyledi. 18 yaşında kendisine ait sanal kumar hesabı açtığını belirten Ada, bağımlılık sürecinin bu şekilde ilerlediğini ifade etti.
Oyunların algoritmasının kendisine çekici gelmesi nedeniyle sanal kumara başladığını söyleyen Ada, ilk başta 200 ila 400 TL vererek karşılığında 5 bin TL’ye kadar para aldığını anlattı. Sonraki süreçlerde miktarların giderek arttığını belirten Ada, bu durumun kendisini daha fazla hırslandırdığını, daha çok oynadıkça daha fazla kaybettiğini söyledi.
Ada, bu kısır döngü içerisinde yaklaşık 100 bin TL kaybettiğini paylaştı.
Borç 100 Bin TL’den 60 Milyona Ulaştı
Sanal kumar reklamlarını dijital medya platformlarında sürekli gördüğüne dikkati çeken Ada, yaygınlaşan sanal kumar oyunlarına ilişkin şunları söyledi:
“Bu oyunlardan bazılarının isimleri ‘dede’, ‘şeker patlatma’, ‘bonanza’, ‘balıkçı hasan’dır. Bu oyunları oynayan yüzlerce, binlerce genç var. Her ne kadar artık ben oynamasam da çevremde oynayanları görüyorum.”
Sanal kumar kıskacına yakalanan bir gencin tefecilerin kapısına kadar sürüklendiğine tanıklık ettiğini söyleyen Ada, şöyle anlattı:
“Bir arkadaşımdan örnek vermek istiyorum; 100 bin TL borcunu ödeyebilmek için sanal kumar oyununa başladı ama borcu 1 milyona kadar ulaştı. Bu 1 milyon borcu da ödemek için tefecilere gitti. Bu sefer borcu 30 milyona çıktı, tefecinin uyguladığı faizlerle birlikte 60 milyona kadar ulaştı. Arkadaşımın ailesi ellerinde ne varsa sattı. Yalnızca borcun yarısını ödeyebildiler.”
Sanal Kumar Ailesinden ve Arkadaşlarından Kopardı
Sanal kumar oynadıktan sonra kendisinde yaşanan değişimleri anlatan Ada, oyunların insanın duygularını hızla değiştirdiğini ve kişiyi sosyal çevresinden kopardığını söyledi:
“Sanal kumar oynadığın zaman seni aşırı heyecanlandırıyor. Seni normal hayatta heyecanlandıran şeyler artık seni heyecanlandırmamaya başlıyor. Bu şekilde de kendine bağlıyor. Parayı kolayca göstermesi, kolayca alması bunda önemli bir etkendir. Algoritma çok hızlı işlediği için duygular ani değişiyor. Mesela ben 50’nci saniye çok mutluyken 52’nci saniye çok üzgün olabiliyordum. Bu durum seni ailenden, arkadaşlarından koparıyor. Bunu ben hissettim. Zaten bir kişi rahatlıkla ortalıkta oynayamaz. Çünkü toplumun tepki göstereceğini bilir. Dolayısıyla kendine tek kalacağı anlar yaratır.”
Kırılma Noktası
Ada, yaşadığı kırılma noktasının ardından sanal kumar bağımlılığından kurtulma kararı aldığını söyledi. Bunun kendisi için zor olduğunu belirten Ada, yaşadığı süreci şu şekilde paylaştı:
‘Bir akşam kendi kendime şunu sordum: ‘Sen bir zamanlar herkese oynamaması için tavsiye verirdin ama şu an sen kendin yapıyorsun ve kendine nasıl yakıştırıyorsun?’
Gördüm ki ben bu illetten hiçbir şey kazanmıyorum. 10 kazanıyorsam 50 veriyorum, 50 kazanıyorsam 200 veriyorum. Bu döngünün farkına vardım aslında. Daha sonra bırakma kararı aldım. Bu bırakma süreci benim için zordu. Bu bırakma sürecimde de ayda bir defa oynamaya devam ettim. Bunu oynayanlar olarak, bile bile kendimize ve ailemize zarar verdik. Farkında olmuyor insan. O an dış dünyaya kapalı oluyorsun çünkü.”
Sistem Oyuncuları Oynatan Konuma Getiriyor
Sanal kumar sitelerine ulaşmanın oldukça kolay olduğunu belirten Ada, erişimin bu kadar kolay olmasının bağımlılığın yaygınlaşmasında önemli bir etken olduğunu söyledi.
Ada, sanal kumar sisteminin zamanla kişiyi yalnızca oynayan değil, aynı zamanda sistemi yayan bir konuma da sürükleyebildiğini savunarak şunları söyledi:
“Mesela uyuşturucu kullanan biri bir süre sonra torbacılığa başlar. Sanal kumar da bu şekildedir. Ya intihar edersin ya da tamamen içine düşersin. İlk oynadığın zamanlar oyuncusundur. Bir süre sonra oyuncudan çıkıp oynatan oluyorsun. Örnek olarak ‘Hebele Hubele’ isimli birisi yurt dışında YouTube üzerinden sanal kumar reklamı yaparak para kazanıyor. Bu şahıs da önceden oyuncuydu, şimdi oynatan oldu.”
Sanal kumar oynayanlara ve başlamayı düşünenlere seslenmek isteyen Ada, “Bir an önce bırakın. Bunun kimseye yararı dokunmamıştır. Kimse ‘Ben bu kadar kazandım, hayrını gördüm’ diyemez. Kendi emeğiyle kazanılan paranın yerini hiçbir şey tutmaz” dedi.
İKİNCİ BÖLÜM: Sadece parayı değil, bireyin geleceğini de çalan sanal kumarın yarattığı psikolojik ve sosyal tahribatlar nelerdir? Duygularımız nasıl provoke ediliyor? Bu sistem gençleri nasıl etkiliyor? Uzman Psikolog Kinyas Tekin konuyu değerlendirdi.
