HABER MERKEZİ- “Dımdım Kalesi” destanı Kürt kahramanlığının gelmiş geçmiş en ünlü destanlarından biri olup, 1609-1610 yılları arasında yaşanan bir halk direnişini anlatır. halkını düşmanların zulmünden korumak için müstahkem bir kale inşa eden xano’yê çeng zêrîn (altın kollu xano), Kalenin cesur savaşçılarıyla beraber halkının özgürlüğü için son nefesine kadar savaşır. Dımdım kalesi direnişi, kürt savaşçıları ile Safevi ordusu arasında yaşanan bu eşsiz savaşı konu alıyor.
Dımdım Kalesi, doğu Kürdistan’nın kuzeybatısında Mergever, Bradost ve Tergever üçgeninde yer alıyor. Ortaçağ Kürt emirliklerinin tarihini kaydeden şerfxanê bitlisi’ye ait “Şerefname” kitabında genişçe yer verilen dımdım kalesi, bölgede yaşayan Lolan kürtlerinin önderi Xano’nun, etrafını surlarla ördüğü bir kaleydi.
Dimdim Kalesi savaşı
Dımdım Kalesi savaşı, MS. 1609’da başlar. Kalenin gücü ve Kürt Prensliğinin bağımsızlığını ilan etmesi üzerine Safevi hükümdarı Şah Abbas, Dımdım Kalesi’ne saldırmaya hazır büyük bir ordu gönderir. Pers ordusunun uzun kuşatması ve büyük çabalarına rağmen cesur Kürt savaşçıların savunması nedeniyle kaleyi ele geçirmeyi başaramaz. Kuşatma yaklaşık bir yıl sürer, kahramanca bir direniş sergilenir. Fakat erzaklarının tükenmesi ve düşmanın kaleyi besleyen su kanallarını keşfederek suyu hayvan kanıyla zehirlemesi, direnişin seyrini değiştirerek savaşçılar ve kale halkı için ölümcül bir darbe olur. Başka çareleri kalmayan Xano ve dımdım halkı, kendileleriyle beraber kaleyi ve düşmanın faydalanabileceği her şeyi yakarak yok etmeye karar vererirler. Kürtlerin özgürlük ve bağımsızlıklarını savunma cesaretini gösteren bu savaş, xano’nun halkı ve savaşçılarıyla beraber tüm kaleyi ateşe vermesiyle sona erer.
Dimdim Kalesi savaşı, bir kurgu olmayıp, yaşanmış gerçek olaylara dayanmaktadır. Nesiller boyunca duygu ve vicdanlarını harekete geçiren bu destan üzerine kürt yazar ve şairler, çok sayıda hikayeler, şiirler ve destanlar yazarak savaşın kahramanlarını ölümsüzleştirerek günümüze ulaştırmışlardır. Bu anlatılar, anlatım ve üslup bakımından farklılık gösterse de, Dimdim Kalesi destanının içeriği hep sabit kalmış ve Kürtlerin işgalcilere karşı direnme konusundaki ısrarını yansıtmışır.
Sonuç;
Kürtlerin karşılaştığı zorluk ve fedakarlıklara rağmen Dımdım Kalesi destanı, Kürtlerin tarihinde, onların özgürlük ve insanlık onuru uğruna uzun mücadelesini somutlaştıran parlak ve onurlu bir anı olarak yaşamaya devam ediyor.
