HABER MERKEZİ – Ezidilerin en köklü bayramlarından Çarşema Sor veya “Ezidilerin Yeni Yılı”, her yıl nisan ayının üçüncü Çarşamba günü kutlanıyor. Kızıl Çarşamba olarak tercüme edilen Çarşema Sor, kutsal bir gündür ve Ezidiler tarafından geniş çapta kutlanır.
Kadınlar farklı renklere boyadıkları yumurtaları, “kulere” adı verilen ekmekle özellikle yoksul ailelere dağıtır. Bazı çiftçiler ise, yılın bereketli geçmesi için yedikleri yumurtaların kabuklarını toprağa serpiştirir. Êzidîler, misafirliğe gelenlere tatlı, kuruyemiş ve renkli yumurta sunar. Bayramda ayrıca mezarlıklar ziyaret edilir. Besicilik yapan aileler, o gün hayvanlarını sağmayıp, özellikle bir gün önce yaptıkları yoğurdu komşularına dağıtır.
Êzidî mitolojisine göre yumurta, dünyanın bereketinin simgesidir. Yumurtaların kaynaması, yeryüzünün donması ve yeryüzünü kaplayan buzların erimesidir. Yumurta boyama aynı zamanda güllerin, çiçeklerin ve toprağın renklerinin de sembolüdür.
Êzidî inancında evren karanlık ve dumanlıydı. Yer bir buz tabakasıyla kaplıydı. Daha sonra Tanrı (Allah) Melekê Tawus’u (Tavus Meleği)” Çarşamba günü dünyayı yaratmak ve yaşamı diriltmek için yeryüzüne gönderdi. Tanrının emriyle Melekê Tawus, Laleş’te Tawis olarak yeryüzüne indi. Bu bölge Başûrê Kürdistan’dadır. Yerde buz olduğu için Melekê Tawus ağacın üzerinde duruyor. Güneş doğuyor ve buzlar eriyor. Dünyanın gerçek yüzü ortaya çıkıyor. Çiçekler ve rengarenk çiçeklerle süsleniyor. Bu nedenle bugün baharın başlangıcı olarak anılıyor.
Bayram günlerinde ve Nisan’da Êzidîler toprağı sürmez veya kazmaz. Onlara göre, bu ayda bütün tohumlar ve bitkiler çiçek açar. Nisan ayında evlenmek de yasak.
Bu ritüellerin (ayın) yanı sıra binlerce Êzidî kız ve erkek çocuğun, ruhani meclisi üyelerinin katıldığı Laleş ayınında 365 çıra (kandil) yakılıyor. Bu kandiller beyaz kumaştan yapılmış ve saf zeytinyağına batırılmış mumlara benziyor. Bu zeytinler ibadet yerinin etrafındaki ağaçlardan toplanıyor.
Êzidîler için bu bayram Kürdistanlıların bayramıdır. Bir ayette şöyle bahsediliyor:
“Çarşema serî Nîsanê
Şêx Adî, şêx Şims xweste dîwanê
Xwedê berê xwe dide Êzîdxanê
Ew e cejna Kurdistanê”
