Karmatiler, e\u011fitim ve \u00f6rg\u00fctlenme tarzlar\u0131yla kom\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir harekettir. Yakla\u015f\u0131k 200 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre boyunca varl\u0131k g\u00f6stermi\u015f olan karmati hareketi, b\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck toplumsal hareketlerinden biridir.<\/p>\n
Karmati ismi hakk\u0131nda en yayg\u0131n kabul, Karmati hareketin kurucusu olan Hamdan bin E\u015f\u2019as El-Karmat\u2019\u0131n lakab\u0131 olan Karmat\u2019tan geldi\u011fidir. Hareket mensuplar\u0131n\u0131n birbirlerine Arap\u00e7ada yolda\u015f, arkada\u015f anlam\u0131na gelen \u2018Refiq\u2019 hitab\u0131yla seslenmeleri hareketin karakterine dair \u00f6nemli bir veridir.<\/p>\n
Hamdan Karmat, K\u00fcfe b\u00f6lgesinin Ba\u015f Da\u00eesi olarak atand\u0131ktan sonra b\u00f6lgede kendi \u00f6\u011fretisini yaymak amac\u0131yla \u00fc\u00e7 ki\u015filik bir ekip kurar. Bunlardan ilki hareketin \u201cfilozofu ve beyni\u201d olarak tan\u0131nan Abdan\u2019d\u0131. Abdan, Belagat-\u00fcl Safa (Karde\u015fli\u011fin Hitabeti)<\/em> ad\u0131nda yedi ciltten olu\u015fan bir kitab\u0131 kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitapta kurulmak istenen kom\u00fcnal toplum d\u00fczeninin nas\u0131l olaca\u011f\u0131, bu d\u00fczene ula\u015fmak i\u00e7in insanlar\u0131n nas\u0131l bir ki\u015fili\u011fe sahip olmas\u0131 gerekti\u011fi, bu ama\u00e7la toplum ve bireylerin e\u011fitiminin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 ve genel olarak Karmati hareketinin d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Ekip i\u00e7erisindeki ikinci isim olan El Cenabi, hareketin Hamdan Karmat\u2019tan sonra gelen ikinci \u00f6nderi d\u00fczeyindedir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise Hamdan Karmat\u2019\u0131n \u00f6\u011frencisi olan Zikreveyh El Dendani\u2019dir. Daha \u00e7ok \u0130ran topraklar\u0131nda hareketi tan\u0131tmak ve yaymak i\u00e7in g\u00f6revlendirilmi\u015f ve bu alanlarda \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f bir \u00f6nc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Irak\u2019tan Yemen, M\u0131s\u0131r, \u015eam ve Afrika\u2019daki halklara kadar Ortado\u011fu ba\u015ftanba\u015fa bu kom\u00fcnal halk \u00f6rg\u00fctlenmesi etraf\u0131nda \u015fekil alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rg\u00fct yap\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7er ki\u015filik komitelerden olu\u015fan ve \u00fcstten alta do\u011fru uzanan bir \u00f6rg\u00fct modeli olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin Hamdan\u2019a ba\u011fl\u0131 olan \u00fc\u00e7 ki\u015fiden biri olan Abdan da kendine ba\u011fl\u0131 \u00fc\u00e7 ki\u015filik bir komite olu\u015fturmu\u015f ve bunlar\u0131 K\u00fcfe\u2019nin de\u011fi\u015fik alanlar\u0131na \u00f6\u011fretiyi yaymalar\u0131 amac\u0131yla g\u00f6ndermi\u015ftir. Hareketin kendisini yeterince geli\u015ftirdi\u011fi kan\u0131s\u0131na ula\u015fan Hamdan Karmat taraftarlar\u0131na K\u00fcfe yak\u0131nlar\u0131ndaki M\u00fchtem\u00e2b\u00e2z k\u00f6y\u00fcn\u00fc Dar\u2019\u00fcl Hicre (hicret evleri) olarak in\u015fa etmelerini sal\u0131k verir.<\/p>\n Bunun \u00fczerine Karmatiler i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn kom\u00fcn evleri ve akademilerine kar\u015f\u0131l\u0131k gelen mek\u00e2nlar kurulmaya ba\u015flan\u0131r. Bu mek\u00e2nlar hem toplumun ya\u015fam mek\u00e2nlar\u0131 hem de hareketin kadrolar\u0131n\u0131n e\u011fitilip \u00f6rg\u00fctlendirildikleri temel mek\u00e2nlar olarak d\u00f6nemin devrim ocaklar\u0131 rol\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n Yine halk i\u00e7erisinde Mecalis\u2019\u00fcl Te\u011fziye<\/em> (Beslenme Meclisleri) ismiyle d\u00fczenledikleri tart\u0131\u015fma platformlar\u0131nda halk\u0131n \u00e7ok de\u011fi\u015fik konular hakk\u0131ndaki sorular\u0131na tart\u0131\u015fma y\u00f6ntemiyle cevaplar veriliyordu.<\/p>\n \u00d6rg\u00fctlenme konusunda Karmatiler halklar ve inan\u00e7lar aras\u0131na hi\u00e7bir ayr\u0131m koymazken, her etnik k\u00f6kene ve dine g\u00f6re bir propaganda faaliyeti y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlard\u0131. Bir alana g\u00f6nderilen bir Da\u00ee\u2019nin ilk g\u00f6revi, gidece\u011fi alan\u0131n toplumsal \u00f6zelliklerini \u00e7ok iyi bilmek ve tan\u0131mak olmaktayd\u0131.<\/p>\n Yine en temel bir toplumsal kesim olarak kad\u0131nlar\u0131n toplum i\u00e7erisindeki etki d\u00fczeyleri hissedilir derecede artm\u0131\u015ft\u0131. Kad\u0131nlar her t\u00fcrl\u00fc toplumsal faaliyet i\u00e7erisinde erkeklerin yan\u0131nda yer al\u0131yordu. \u00c7ocuklara da ayr\u0131 bir yer tan\u0131nmaktayd\u0131. \u00d6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitim konular\u0131 bizzat hareketin Da\u00ee\u2019leri taraf\u0131ndan yerine getirilmesi gereken en \u00f6nemli g\u00f6revlerden birisiydi.<\/p>\n Karmatili\u011fin gelecek perspektifini Yemenli bir Karmati \u00d6nderi olan Hasan Bin Mansur \u015fu s\u00f6zlerle dile getiriyordu: Karmatiler dayand\u0131klar\u0131 felsefi yakla\u015f\u0131m ve toplumsal zemine uygun bir ekonomi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da toplum i\u00e7erisinde geli\u015ftiriyorlard\u0131. Kurduklar\u0131 Dar\u2019\u00fcl Hicre kurumlar\u0131nda ilk \u00f6nce halktan sahip olduklar\u0131 mal ve giyeceklerinden be\u015fte birini toplumsal ortakl\u0131\u011fa sunmalar\u0131 istenmi\u015ftir. Bu karar ortak m\u00fclkiyet sistemine ge\u00e7i\u015fin bir ara a\u015famas\u0131 oluyordu.<\/p>\n Bir s\u00fcre sonra da \u00fclfet sistemi getirilmi\u015ftir. \u00dclfet, insanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 tek bir merkezde toplayarak birbirlerine kar\u015f\u0131 maddi \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamad\u0131klar\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 ortakla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 sistemin ad\u0131 olmaktayd\u0131. Bununla toplumda \u00f6zel m\u00fclkiyete son verilmi\u015f oluyordu.<\/p>\n Zaten Karmati hareketine kom\u00fcnc\u00fc \u00f6zelli\u011fini veren en temel anlay\u0131\u015f, \u00f6zel m\u00fclkiyete son verilerek toplumsal m\u00fclkiyetin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesidir. \u0130nsanlar\u0131n k\u0131l\u0131\u00e7, ok ve yay gibi silahlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir bireysel e\u015fyas\u0131 yoktu.<\/p>\n \u00dcretim imece usul\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftiriliyordu. Herkes tarlalar\u0131n ekim ve bi\u00e7iminde ortak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, \u00fcr\u00fcn ortak da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yordu. Besi hayvanlar\u0131 ortak bir bi\u00e7imde besleniyor, \u00fcr\u00fcnleri ortak kullan\u0131l\u0131yordu. Toplumdaki her kesim, \u00fcretimin bir yerinde bir bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015fmalara d\u00e2hil oluyordu.<\/p>\n Toplumda herkes g\u00fcc\u00fc kadar ve yetene\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve ihtiyac\u0131 kapsam\u0131nda ve oran\u0131nda \u00fcr\u00fcnden yararlan\u0131yordu. \u00dcretimde ortaya \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcnler halk evi de denilebilecek yerlerde toplan\u0131yordu.<\/p>\n Karmati hareketinin geriye b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 miras, kendinden sonraki d\u00f6nemlere de ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur, olmaya devam ediyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Karmatiler, e\u011fitim ve \u00f6rg\u00fctlenme tarzlar\u0131yla kom\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir harekettir. Yakla\u015f\u0131k 200 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre boyunca varl\u0131k g\u00f6stermi\u015f olan karmati hareketi, b\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck toplumsal hareketlerinden biridir. Karmati ismi hakk\u0131nda en yayg\u0131n kabul, Karmati hareketin kurucusu olan Hamdan bin E\u015f\u2019as El-Karmat\u2019\u0131n lakab\u0131 olan Karmat\u2019tan geldi\u011fidir. Hareket mensuplar\u0131n\u0131n birbirlerine Arap\u00e7ada yolda\u015f, arkada\u015f anlam\u0131na […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8658,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"1","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":""},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"percentage","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-8562","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozel-dosya"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/berru.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/photo_2025-10-11_18-56-44.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8562"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8562\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8659,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8562\/revisions\/8659"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u201cG\u00fcn gelip beklenen Mehdi zuhur etti\u011finde, aslan ile bo\u011fa ayn\u0131 havuzdan su i\u00e7ecek, \u00e7oban koyunlar\u0131n\u0131 kurtlara teslim edip gidebilecektir. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerini iyilik alacak, sap\u0131kl\u0131klar sona erecek, sahibine hakk\u0131 verilecek ve insan do\u011fdu\u011fu g\u00fcnk\u00fc gibi e\u015fit ve \u00f6zg\u00fcr olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n