{"id":8519,"date":"2025-10-04T10:14:23","date_gmt":"2025-10-04T07:14:23","guid":{"rendered":"https:\/\/berru.org\/?p=8519"},"modified":"2025-10-04T10:36:40","modified_gmt":"2025-10-04T07:36:40","slug":"ortadogu-ronesansi-ve-genclik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/berru.org\/index.php\/2025\/10\/04\/ortadogu-ronesansi-ve-genclik\/","title":{"rendered":"Ortado\u011fu R\u00f6nesans\u0131 ve Gen\u00e7lik"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde gen\u00e7lik \u00f6z\u00fc en \u00e7ok bo\u015falt\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan, \u00fczerinde en fazla operasyon y\u00fcr\u00fct\u00fclen kimliklerden biridir. A\u00e7\u0131k ki belli bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fclse de sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 yeterli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc gen\u00e7lik halen tam olarak kendi bilincine varamam\u0131\u015f, en \u00e7ok istismar edilen kesim olmaktan kurtulamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>R\u00f6nesans en k\u0131sa tarifle yeniden do\u011fu\u015f, \u00f6ze d\u00f6n\u00fc\u015f anlam\u0131na gelmektedir. 15-16. y\u00fczy\u0131llar aras\u0131nda Avrupa\u2019da, \u00f6zellikle \u0130talya\u2019da sanat, felsefe, bilim, mimarl\u0131k alanlar\u0131ndaki yenilenme ile ba\u015flayan s\u00fcreci ifade eder. D\u00fc\u015f\u00fcnsel yenilenme ve bu yenilenmeyle ortaya \u00e7\u0131kan \u00fcretimler s\u00fcrecin esas temas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. R\u00f6nesans\u0131n zemini, Ha\u00e7l\u0131 Seferleri ile Ortado\u011fu\u2019dan Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nan eserlerin \u00e7evrilmesiyle at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Katolik kilisesinin dogmatizmi alt\u0131nda nefes alamaz hale getirilen toplumlar, R\u00f6nesans\u2019la bu karanl\u0131ktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f; geli\u015fen d\u00fc\u015f\u00fcnsel, sanatsal, felsefi ak\u0131mlar yeni aray\u0131\u015flar\u0131n vesilesi olmu\u015ftur. R\u00f6nesans insan\u0131n kendini, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fcnyadaki anlam\u0131n\u0131 yeniden ke\u015ffetti\u011fi bir d\u00f6nemdir.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k olu\u015fumundan beri anlamland\u0131rma ve isimlendirme \u00e7abas\u0131yla var olmu\u015ftur. Do\u011fa insanla tarife kavu\u015fmu\u015ftur. \u0130nsan ikinci do\u011fa olarak do\u011fan\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, fakat do\u011fan\u0131n olu\u015funu ve geli\u015fimini insan tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Tarihsel s\u00fcre\u00e7ler i\u00e7erisinde bu hem olumlu hem olumsuz anlamda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fay\u0131 anlamland\u0131rma aray\u0131\u015f\u0131 bir yandan toplumu geli\u015ftirirken, di\u011fer yandan erkek egemenlikli iktidar\u0131n geli\u015fimiyle, iktidarc\u0131 anlay\u0131\u015flar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk d\u00f6nemlerde do\u011fay\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan, do\u011fayla anlamla\u015fan insan, sonras\u0131nda do\u011fay\u0131 tahakk\u00fcm alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yine bilindi\u011fi \u00fczere erkek egemenlikli sistem, ilk y\u00f6nelimini kad\u0131n ve gen\u00e7lik \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, ilk k\u0131r\u0131ma u\u011fratt\u0131\u011f\u0131 toplumun \u00f6z varl\u0131k dinamikleri olmu\u015ftur. Bu erkek akl\u0131d\u0131r. Erkek akl\u0131 kendini \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f g\u00fc\u00e7le var etmektedir. Bu g\u00fc\u00e7 kendini devlet olarak sistemle\u015ftirmi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131 do\u011fayla ba\u011f\u0131n\u0131 koparmam\u0131\u015f kesimler kad\u0131n etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f; kimi zaman barbar, kimi zaman cad\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, kimi zaman halk hareketi ya da peygamberliksel \u00e7\u0131k\u0131\u015flar bi\u00e7iminde var olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>10. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Avrupa\u2019da dinin kat\u0131la\u015fmas\u0131 toplumu d\u00fc\u015f\u00fcnemez hale getirmi\u015ftir. Ortado\u011fu\u2019da \u201cEnel Hak\u201d diyenlerin derisi y\u00fcz\u00fcl\u00fcrken, Avrupa\u2019da insanlar diri diri yak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cD\u00fcnya yuvarlakt\u0131r\u201d demek idam sebebi olmu\u015ftur. T\u0131pk\u0131 y\u00fczy\u0131ld\u0131r \u201cK\u00fcrt vard\u0131r\u201d demenin \u00f6l\u00fcm sebebi olmas\u0131 gibi\u2026 Tek d\u00fc\u015f\u00fcnce vard\u0131r: D\u00fc\u015f\u00fcnmemek. Bu, inan\u00e7la de\u011fil, devlet\u00e7i gelene\u011fin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu dogmatizmle ilgilidir. Her \u015fey dinle a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f, felsefe g\u00fcnah say\u0131lm\u0131\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnce durdurulmu\u015f, ya\u015fam anlam\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131k ilk olu\u015fumunun bile gerisine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. R\u00f6nesans b\u00f6yle bir d\u00f6nemde d\u00fc\u015f\u00fcnce ve felsefenin yeniden canlanmas\u0131yla do\u011fmu\u015f, ortaya \u00e7\u0131kan ak\u0131mlar Reformasyon\u2019un ve Ayd\u0131nlanma \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ortado\u011fu\u2019da ise 8-12. y\u00fczy\u0131l ayd\u0131nlanmas\u0131ndan sonra b\u00f6yle bir \u00e7a\u011f ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Dogmatizm h\u00e2l\u00e2 toplumlar\u0131 karanl\u0131\u011fa mahk\u00fbm etmektedir. K\u00fcrt hareketiyle birlikte Ortado\u011fu\u2019da R\u00f6nesans, demokratik, ekolojik, kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc paradigmada ya\u015fam bulmaktad\u0131r. Ortado\u011fu&#8217;da e\u011fer bir R\u00f6nesans tart\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lacaksa, bu tart\u0131\u015fma ilk toplumsal problemden ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, demokrasi ve ekoloji odakl\u0131 olmayan bir R\u00f6nesans yerini bulmayacakt\u0131r. Gen\u00e7lik ve kad\u0131n bu geli\u015fmelerin merkezinde olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fim g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ak\u0131\u015fkan bir enerji ister. Bu enerji kendini d\u00fc\u015f\u00fcnceyle ifade eder. Ve bu yeni ya\u015fam d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. \u015e\u00fcphe yok ki ancak gerilikleri reddeden d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131 yeniyi yaratabilir. Toplumda bu enerjiyi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce potansiyelini en fazla bar\u0131nd\u0131ran kesim de yine gen\u00e7lik olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Gen\u00e7lik enerjisi denince akla dinamik bir profil gelse de, as\u0131l dinamizm d\u00fc\u015f\u00fcncede yarat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Gen\u00e7lik enerjisi anlamla \u00f6rg\u00fctlenmelidir. Bu nedenle gen\u00e7li\u011fi sadece eylem g\u00fcc\u00fc olarak g\u00f6rmek yetersizdir. Gen\u00e7lik d\u00f6nemin anlam g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan bir hakikat olarak de\u011fi\u015fimde yer almal\u0131d\u0131r. R\u00f6nesans gen\u00e7lik a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir k\u00fclt\u00fcrle\u015fme hamlesidir. Yeniden do\u011fu\u015f ancak gen\u00e7li\u011fin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Gen\u00e7li\u011fi belli ya\u015fa s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ran anlay\u0131\u015flara kar\u015f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve pratik de\u011fi\u015fimlerin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te, biny\u0131llar\u0131n gen\u00e7lik birikimiyle bulu\u015fmak gereklidir.<\/p>\n<p>Gen\u00e7lik; kimlik ve ya\u015fam\u0131n temel anlam\u0131 olarak en eski olgulardand\u0131r. Devlet yokken, aile ve a\u015firet yokken gen\u00e7 vard\u0131. O halde neden kendi tecr\u00fcbesiyle kurumlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesin de devletten, aileden, a\u015firetten bekler halde olsun? De\u011fi\u015fimi yapacak temel unsur gen\u00e7liktir. Yeni d\u00f6nemin \u00fcretimleri gen\u00e7li\u011fin ruhu ve anlam\u0131yla hayat bulmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in gen\u00e7lik \u00f6z kimli\u011fini, insanl\u0131\u011f\u0131n ilk olu\u015fumunda kad\u0131nla yakalad\u0131\u011f\u0131 ahengi tekrar bulmal\u0131d\u0131r. Bu kaba e\u015fitlik de\u011fil; ortak d\u00fc\u015f\u00fcnce, ortak \u00fcretimle a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan ya\u015fam\u0131n anlam\u0131d\u0131r. Gen\u00e7lik dinamizminin \u00f6z\u00fc de asl\u0131nda budur.<\/p>\n<p>Yeni ya\u015fam\u0131n anlam\u0131 nedir, nas\u0131l varl\u0131k bulacak? Avrupa R\u00f6nesans sonras\u0131 h\u00fcmanizmle insan\u0131 merkeze alm\u0131\u015f, bu sanata, bilime, mimariye yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemin \u00fcretimlerinde merkezde insan vard\u0131r. Bug\u00fcn\u00fcn ruhu ise sosyalistle\u015fme olacakt\u0131r. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n yeni ya\u015fam bi\u00e7imi sosyalist ya\u015famd\u0131r. \u00dcretimlerin merkezinde sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce bulunacakt\u0131r. Sosyalizmin sistemle\u015fmi\u015f hali ise kom\u00fcnlerdir. Kom\u00fcnal ya\u015fam gen\u00e7li\u011fin temel ya\u015fam bi\u00e7imi olmal\u0131d\u0131r: okulda, eylemde, sporda, ekonomide, ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda kom\u00fcnle\u015fmek gerekiyor.<\/p>\n<p>Yeniden do\u011fu\u015fun temel unsurlar\u0131ndan biri ise kad\u0131nd\u0131r. Kad\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde do\u011fay\u0131 ve ya\u015fam\u0131 anlaman\u0131n bilimi olarak jineoloji temel y\u00f6ntem olmal\u0131d\u0131r. Pozitif bilimin aksine, kad\u0131n\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnceyi merkeze alarak ilerler. Nas\u0131l ki r\u00f6nesans insan\u0131n do\u011fayla yeniden bulu\u015fmas\u0131ysa, jineoloji de bug\u00fcn ayn\u0131 iddiay\u0131 ta\u015f\u0131yor. Kad\u0131n anla\u015f\u0131lmadan ve merkezde olmadan hi\u00e7bir de\u011fi\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ve sosyalist olamaz. Do\u011fu\u015f kad\u0131nda anlam bulur. Kad\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerde ne yeniden ne de do\u011fu\u015ftan bahsedilebilir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en temel sorunu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr. Burada hukuki de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten s\u00f6z ediyoruz. Bir yanda gericili\u011fin bask\u0131s\u0131, di\u011fer yanda kapitalist liberal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck anlay\u0131\u015f\u0131 gen\u00e7li\u011fi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ki u\u00e7 aras\u0131nda savrulma vard\u0131r. Bir tarafta gericili\u011fe teslim olmu\u015f gen\u00e7lik, di\u011fer tarafta bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck pe\u015findeki toplum d\u0131\u015f\u0131 gen\u00e7lik. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde gen\u00e7lik \u00f6z\u00fc en \u00e7ok bo\u015falt\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan, \u00fczerinde en fazla operasyon y\u00fcr\u00fct\u00fclen kimliklerden biridir. A\u00e7\u0131k ki belli bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fclse de sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 yeterli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc gen\u00e7lik halen tam olarak kendi bilincine varamam\u0131\u015f, en \u00e7ok istismar edilen kesim olmaktan kurtulamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak gen\u00e7lik R\u00f6nesans\u2019a \u00f6nc\u00fcl\u00fck edecek temel dinamiktir. Bu da her \u015feyden \u00f6nce gen\u00e7li\u011fin \u00f6z\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Gen\u00e7lik ruhunun, irade ve uygulama g\u00fcc\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 yerde \u00e7\u00fcr\u00fcme ba\u015flar. Gen\u00e7li\u011fin egemenlerin tahakk\u00fcm\u00fcne girdi\u011fi yerde \u00f6zg\u00fcr bir toplumdan bahsedilemez. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 yerde de ya\u015famdan s\u00f6z edilemez. Bu sebeple yeni ya\u015fam gen\u00e7le\u015ferek, gen\u00e7 kal\u0131narak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong> \u0130brahim Can<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde gen\u00e7lik \u00f6z\u00fc en \u00e7ok bo\u015falt\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan, \u00fczerinde en fazla operasyon y\u00fcr\u00fct\u00fclen kimliklerden biridir. A\u00e7\u0131k ki belli bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fclse de sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 yeterli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc gen\u00e7lik halen tam olarak kendi bilincine varamam\u0131\u015f, en \u00e7ok istismar edilen kesim olmaktan kurtulamam\u0131\u015ft\u0131r. R\u00f6nesans en k\u0131sa tarifle yeniden do\u011fu\u015f, \u00f6ze d\u00f6n\u00fc\u015f anlam\u0131na gelmektedir. 15-16. y\u00fczy\u0131llar aras\u0131nda Avrupa\u2019da, \u00f6zellikle [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8537,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"1","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":""},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"percentage","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[1,50],"tags":[],"class_list":["post-8519","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","category-genc-kalemler"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/berru.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/web-93-1024x576-1.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8519"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8541,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8519\/revisions\/8541"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}