{"id":6614,"date":"2025-05-20T16:44:19","date_gmt":"2025-05-20T13:44:19","guid":{"rendered":"https:\/\/berru.org\/?p=6614"},"modified":"2025-05-20T16:44:19","modified_gmt":"2025-05-20T13:44:19","slug":"sermayeci-duzenin-ekolojik-kirimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/berru.org\/index.php\/2025\/05\/20\/sermayeci-duzenin-ekolojik-kirimi\/","title":{"rendered":"Sermayeci D\u00fczenin Ekolojik K\u0131r\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sosyalizm ve \u00f6z y\u00f6netim m\u00fccadelesinde ekolojik toplum hedefi vazge\u00e7ilmez \u00f6nemdedir. Ekolojinin kurtulu\u015fu direkt olarak insanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015fu, ekolojinin imhas\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n imhas\u0131 haline gelmi\u015ftir. Sermaye birikimi ad\u0131na kazanamayaca\u011f\u0131, sonu yok olu\u015f olan sava\u015flara giren burjuvazi ancak kendi s\u0131n\u0131f toplumunun a\u015f\u0131lmas\u0131 ile durdurulabilecektir. <\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k, evrim s\u00fcreci boyunca do\u011fa ile b\u00fcy\u00fck oranda uyum i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 toplumdan kabile toplumuna ge\u00e7me evresinde ise insanl\u0131k ilk yerle\u015fim yerlerini kurmu\u015f, kom\u00fcnal ya\u015fam s\u00fcrecine girerek do\u011fay\u0131 ilk kez organize bir bi\u00e7imde kendi yarar\u0131 i\u00e7in kullanmaya tar\u0131mla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar bu d\u00f6nem i\u00e7erisinde tar\u0131m\u0131 sadece ya\u015famsal faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmek ve kom\u00fcnal fonksiyonlar i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131ndan, do\u011fan\u0131n insanl\u0131k taraf\u0131ndan talan edilme s\u00fcreci hen\u00fcz ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Tarihte kad\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak s\u0131n\u0131fsal \u00e7eli\u015fkilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ile kom\u00fcnal \u00fcretim modelinden \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk sermayedar diyebilece\u011fimiz ki\u015filikler do\u011fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Tar\u0131m\u0131n ana sermaye \u00fcr\u00fcn\u00fc haline gelmesi ile beraber daha fazla hasada sahip olan b\u00f6lgeler, \u00e7evredeki toplumlar i\u00e7in ticaret merkezleri haline gelmeye ba\u015flay\u0131p ilk devlet modelleri kurulmu\u015ftur. B\u00f6ylece do\u011fa, art\u0131k sermaye u\u011fruna insanl\u0131k tarihinde ilk kez talana a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130leri tarihsel s\u00fcre\u00e7lerde hen\u00fcz bir sanayile\u015fme s\u00fcreci olmad\u0131\u011f\u0131 ve sermaye b\u00fcy\u00fck oranda tek bir merkezin etraf\u0131nda tekelle\u015fmedi\u011fi i\u00e7in bu talan s\u00fcreci minimal d\u00fczeylerde kalsa da, 1500&#8217;lerde ham madde ihtiyac\u0131n\u0131n kolonyalizm \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7mas\u0131 ile s\u00f6m\u00fcrge b\u00f6lgeleri Avrupa devletleri taraf\u0131ndan ekolojik a\u00e7\u0131dan da talan edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Buradan gelen sermayenin ve olu\u015fan pazarlar\u0131n do\u011furdu\u011fu burjuvazi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n 1800&#8217;lerde iktidar\u0131 almas\u0131, Sanayi Devrimi&#8217;ni ger\u00e7ekle\u015ftirmesi ve emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131na ge\u00e7mesi ile en \u00fcst seviyelere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalist modernite art\u0131k do\u011fa ile insan ili\u015fkisini tamamen koparm\u0131\u015f ve insan\u0131 do\u011fa \u00fcst\u00fcnde egemen k\u0131larak do\u011fay\u0131 kendi ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re metala\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde gelinen s\u00fcre\u00e7te ise art\u0131k do\u011fan\u0131n talan\u0131 uluslararas\u0131 \u00e7apta o kadar \u00fcst seviyelere \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ki ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda insan onunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktad\u0131r. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kentlerin yap\u0131s\u0131 bile \u00f6zel olarak karayollar\u0131 ve toplu ta\u015f\u0131madan al\u0131nmas\u0131 gereken k\u00e2r\u0131 fazlala\u015ft\u0131rmak ad\u0131na do\u011fay\u0131 talan ederek \u00e7arp\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131, 2010 y\u0131l\u0131nda, 2030 y\u0131l\u0131na kadar k\u00fcresel enerji kullan\u0131m\u0131n\u0131n %50&#8217;nin \u00fczerinde artaca\u011f\u0131n\u0131 ve fosil yak\u0131tlar\u0131n h\u00e2l\u00e2 birincil enerji kayna\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u00a0<em>Global Environmental Change<\/em>\u00a0dergisine g\u00f6re, 1990&#8217;dan 2015 y\u0131l\u0131na kadar Amerika-AB ekseni, k\u00fcresel \u00e7apta do\u011fudan 12 milyar ton malzeme, 21 eksaj\u00fcl enerji ve 822 milyon hektar somut arazi tahsis etmi\u015ftir. E\u011fer bu say\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcz\u00fcnden anlamas\u0131 zor bir c\u00fcmle ise k\u0131saca \u00f6zetlenebilir ki bat\u0131n\u0131n tahsis etti\u011fi ham madde ve kaynak, g\u00fcney\/do\u011fu devletlerinin b\u00fct\u00fcn insani ya\u015fam faaliyetlerini, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve enerji altyap\u0131s\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya haliyle yeterlidir. Kongo ve Endonezya gibi \u00fclkelerde ise madencilik u\u011fruna uluslararas\u0131 \u015firketler b\u00f6lgelerin do\u011fas\u0131n\u0131 talan etmekte, b\u00fcy\u00fck \u00e7apta orman yang\u0131nlar\u0131na yol a\u00e7makta ve binlerce, \u00e7o\u011fu \u00e7ocuk i\u015f\u00e7iyi, insanl\u0131k de\u011ferini ala\u015fa\u011f\u0131 eden ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ekolojik talan\u0131n sermaye u\u011fruna en \u00fcst seviyelere ta\u015f\u0131nmas\u0131 ayr\u0131yeten sadece insanlar\u0131 de\u011fil b\u00fct\u00fcn biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi etkilemektedir ki denizlerde bulunan bal\u0131k n\u00fcfusu son 50 y\u0131lda bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k pratikleri y\u00fcz\u00fcnden WWF raporlar\u0131na g\u00f6re %50 oran\u0131nda d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Bu istatistikler \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc kapitalist toplumunun ekoloji politikas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir y\u00fcz\u00fcn\u00fc bize g\u00f6sterir. Kapitalist toplum sadece ekolojiyi talan etmiyor, b\u00fct\u00fcn kentle\u015fme ve ekonomi yap\u0131s\u0131n\u0131 da bunun \u00fcst\u00fcne kurarak toplumu da o ekolojik talan \u00fczerinden ge\u00e7inmeye mahk\u00fbm k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Daha fazla akaryak\u0131t k\u00e2r\u0131 \u00fczerine toplumlar\u0131n \u00e7arp\u0131k kentle\u015fmeye zorlanmas\u0131, fosil yak\u0131tlar\u0131n\u0131n k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n ana kayna\u011f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen kapitalist ekonominin temel yap\u0131 ta\u015f\u0131 haline getirilmesi ve \u00fcretimin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerine kararlar al\u0131nmas\u0131 hepsi bunun kan\u0131t\u0131 niteli\u011findedir. \u0130ngiltere gibi b\u00fcy\u00fck \u00fclkelerde art\u0131k s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u015fartlar\u0131 o kadar ilerlemi\u015ftir ki ekonominin %80&#8217;i onun uluslararas\u0131 \u00e7apta ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi talandan gelmektedir. Fransa&#8217;n\u0131n ham madde ihtiyac\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda Afrika&#8217;daki Mali s\u00f6m\u00fcrgelerden ve buralardaki ekolojik talandan kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Birka\u00e7 burjuva devletinin sermaye ihtiyac\u0131 sadece insano\u011flunu ekolojik talan\u0131n \u00fcr\u00fcnlerine muhta\u00e7 b\u0131rakmay\u0131 da ge\u00e7mi\u015f, d\u00fcnya n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funu da kendi geli\u015fmi\u015fli\u011fi pahas\u0131na geli\u015fmekten al\u0131koyup sefalet i\u00e7erisinde b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalist ekonomi bu ba\u011flamda insan\u0131 kendi sonunu getirecek olan zincire ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">K\u00fcrdistan&#8217;da ya\u015fanan ekolojik talan da s\u00f6m\u00fcr\u00fc siyasetinin silahlar\u0131ndan birisidir. GAP projesinin \u00f6zellikle k\u0131rsaldaki su kaynaklar\u0131n\u0131n kurumas\u0131na yol a\u00e7mas\u0131, Botan Da\u011flar\u0131&#8217;ndaki ormanlar\u0131n talan\u0131, Munzur Suyu i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen baraj \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Afrin&#8217;deki zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n kas\u0131tl\u0131 talan\u0131 ve Hasankeyf&#8217;in sular alt\u0131nda kalmas\u0131 K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 ekolojisinden kopar\u0131p ya g\u00f6\u00e7e zorlamakta ya da g\u00f6\u00e7\u00fcn zaten dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerde b\u00f6lgede halktan miras kalan son kal\u0131nt\u0131lar\u0131 yok ederek onlar\u0131n kimli\u011fine kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen imha siyasetinin bir sonucudur. Ekolojik talan bu \u015fekilde halklar\u0131n \u00f6zy\u00f6netimine kar\u015f\u0131 da b\u00fcy\u00fck bir tehdittir.<\/p>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\">Sosyalizm ve \u00f6z y\u00f6netim m\u00fccadelesinde ekolojik toplum hedefi vazge\u00e7ilmez \u00f6nemdedir. Ekolojinin kurtulu\u015fu direkt olarak insanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015fu, ekolojinin imhas\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n imhas\u0131 haline gelmi\u015ftir. Sermaye birikimi ad\u0131na kazanamayaca\u011f\u0131, sonu yok olu\u015f olan sava\u015flara giren burjuvazi ancak kendi s\u0131n\u0131f toplumunun a\u015f\u0131lmas\u0131 ile durdurulabilecektir. Bu y\u00fczden demokratik modernite paradigmas\u0131 ekolojiyi esas al\u0131r ki ekolojik siyaset halklar\u0131n kendini yok olu\u015ftan kurtulu\u015fu, ona kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen imha siyasetine kar\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc benimsemesidir.<\/p>\n<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 <strong>-Mercan F\u0131rat<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sosyalizm ve \u00f6z y\u00f6netim m\u00fccadelesinde ekolojik toplum hedefi vazge\u00e7ilmez \u00f6nemdedir. Ekolojinin kurtulu\u015fu direkt olarak insanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015fu, ekolojinin imhas\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n imhas\u0131 haline gelmi\u015ftir. Sermaye birikimi ad\u0131na kazanamayaca\u011f\u0131, sonu yok olu\u015f olan sava\u015flara giren burjuvazi ancak kendi s\u0131n\u0131f toplumunun a\u015f\u0131lmas\u0131 ile durdurulabilecektir. \u0130nsanl\u0131k, evrim s\u00fcreci boyunca do\u011fa ile b\u00fcy\u00fck oranda uyum i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 toplumdan kabile toplumuna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6635,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"1","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":""},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"percentage","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[1,51],"tags":[],"class_list":["post-6614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","category-guncel"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/berru.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/3344812385_cc68c151d2_b-750x375-1.webp","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6614"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6636,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6614\/revisions\/6636"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}