{"id":6037,"date":"2025-04-18T11:39:55","date_gmt":"2025-04-18T08:39:55","guid":{"rendered":"https:\/\/berru.org\/?p=6037"},"modified":"2025-04-18T11:39:55","modified_gmt":"2025-04-18T08:39:55","slug":"sporun-yasamsal-degeri-ve-kolektif-ozu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/berru.org\/index.php\/2025\/04\/18\/sporun-yasamsal-degeri-ve-kolektif-ozu\/","title":{"rendered":"“Sporun Ya\u015famsal De\u011feri ve Kolektif \u00d6z\u00fc”"},"content":{"rendered":"

HABER MERKEZ\u0130- <\/strong>Spor; t\u00fcm bile\u015fenleriyle birlikte en \u00f6nemli ya\u015famsal faaliyetlerden birisidir. Hatta insan\u0131n edinebilece\u011fi en iyi al\u0131\u015fkanl\u0131klardan birisinin spor oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Tarihsel olarak sanayi ve teknolojinin geli\u015fimiyle beraber, daha fazla spor yapma olana\u011f\u0131m\u0131z\u0131n geli\u015fti\u011fi s\u00f6ylenebilir. \u015e\u00fcphesiz sporun bo\u015f zamanlar\u0131m\u0131zda ba\u015fvurabilece\u011fimiz bir faaliyet oldu\u011funu s\u00f6ylemiyoruz. Yine zaman\u0131m\u0131z\u0131 harcayaca\u011f\u0131m\u0131z en \u00f6nemli faaliyet oldu\u011funu da iddia etmiyoruz. Demek istedi\u011fimiz; sporun do\u011fru de\u011ferlendirilmesi durumunda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn adeta kanserli hale gelmi\u015f olan ya\u015fam\u0131nda \u00f6nemli bir yere sahip olaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00d6te yandan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, sporun tarihi geli\u015fimi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131fsald\u0131r ve bu tarih bir aidiyet m\u00fccadelesinin konusudur. Hegemonyalar, iktidarlar, ideolojiler ve t\u00fcm toplumsal yap\u0131lanmalar sporun i\u00e7eri\u011finden, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na kadar farkl\u0131l\u0131klar yaratm\u0131\u015f, d\u00f6nemlerin spor ruhuyla \u015fekillenmi\u015ftir. Spor da bir k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr ve ideolojisiz, steril bir durumu yoktur. Hatta kolektif, \u00e7o\u011fulcu yap\u0131s\u0131 ile sosyalisttir. Kadim sporlar\u0131 geride b\u0131rak\u0131p s\u00fcregelen d\u00f6nemi ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sporun sosyalle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6ylememiz daha do\u011fru olur. Ayn\u0131 zamanda toplumun organizasyon olarak fonksiyonel ve morfolojik kapasitesini artt\u0131rarak, sa\u011fl\u0131kl\u0131-gen\u00e7\u00a0 bir ya\u015fam s\u00fcrmesini sa\u011flamaktad\u0131r. Gen\u00e7li\u011fin ahlaki-politik kimli\u011finin, toplumsal dizayn\u0131n\u0131n do\u011fru idame edilmesi ad\u0131na fiziki bile\u015fenlerle birle\u015fmesi de sporun toplumsalla\u015fmadaki en b\u00fcy\u00fck yarar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sporun do\u011fal prati\u011fi kolektivizme dayal\u0131d\u0131r. Sporcu birey = oyuncu, sporcu bireyler = kul\u00fcp, ilgili birey\/bireyler = taraftar\/taraftarlar olarak sporun \u00e7evrelerini olu\u015fturmaktad\u0131r. Turnuvalar ve m\u00fcsabakalar d\u0131\u015f\u0131nda bireysel ba\u015far\u0131lar da sporun birey-toplum diyalekti\u011findeki olgunlu\u011funu g\u00f6stermektedir. En az sporun ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi kadar \u00f6nemli olan, izleme ve de\u011ferlendirmesi de spor kul\u00fcpleri gibi kolektif yap\u0131larla geli\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Sporun \u00e7a\u011flara g\u00f6re kendisini de\u011fi\u015ftirip, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliyor olmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebeplerinden birisi de prati\u011finde beden g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yaln\u0131z kalmamas\u0131d\u0131r. Zeka ve mant\u0131k sporun en \u00f6nemli pratik bile\u015fenleridir. S\u00fcregelen d\u00f6nemlerde de\u011fi\u015fen toplumsal yap\u0131n\u0131n insan zihnindeki etkisi bu sayede spora yans\u0131maktad\u0131r. End\u00fcstriyalizmin geli\u015fmesiyle; in\u015faat ve fabrikalar\u0131n bo\u011fuculu\u011funa maruz kalan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla birlikte ofis ortamlar\u0131nda monoton bir \u00e7al\u0131\u015fma tipine maruz kalan orta s\u0131n\u0131f da sporun prati\u011fi ile fiziksel durgunlu\u011funa ka\u00e7\u0131\u015f buluyor. Duygunun, zekan\u0131n ve fizi\u011fin ortak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 sporda t\u00fcm bu \u00f6zneleri \u015fahs\u0131nda hisseden birey, her bak\u0131mdan geli\u015fmi\u015fli\u011fe eriyor. Rutin d\u00fczene sokuldu\u011fu \u00e7er\u00e7evede, dinamik bir birey olabilmede b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n

Ya\u015famda herhangi bir toplumsal \u00f6zne yoktur ki, kapitalist hegemonya taraf\u0131ndan \u00f6zel sava\u015fa maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131n. Spor da bu ba\u011flamda a\u00e7\u0131k hedef olmaktad\u0131r. Kapitalizm kolektivizme ayk\u0131r\u0131 olarak, yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 geli\u015fen tezat bir spor tan\u0131m\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. Do\u011fal bir toplumsal faaliyet olarak ortaya \u00e7\u0131kan spor, burjuvazi i\u00e7in ayd\u0131n-entelekt\u00fcel bir rutine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, di\u011fer toplumsal kesimler i\u00e7in eri\u015filmesi zor bir l\u00fckse d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Yo\u011fun ve esnek \u00e7al\u0131\u015fma saatleriyle g\u00fcnlerini ge\u00e7iren i\u015f\u00e7iler gerek zaman, gerekse kuvvet itibari ile spor yapabilecek g\u00fcce, mekana ve zamana sahip olamamaktad\u0131r. Bunun sebebi zaman ve mekan olanaklar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ekonomiktir de. Do\u011fru ve profesyonel bir spor bi\u00e7imini bir k\u00f6\u015fede b\u0131rakarak amat\u00f6r spor faaliyetlerine baksak dahi, bir i\u015f\u00e7i ancak kazand\u0131\u011f\u0131 paran\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 harcayarak haftada 1 veya 2 g\u00fcn birka\u00e7 saatli\u011fine spor yapabilmektedir. Bu yaln\u0131zca bir i\u015f\u00e7i i\u00e7in spor yapacak olanaklara sahip olman\u0131n bedelidir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer fiziksel gere\u00e7lere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, orta ve profesyonel d\u00fczeyde ayr\u0131 ayr\u0131 olmak \u00fczere yo\u011fun bir maliyet \u00f6denmeden sahip olunamamas\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Sporun taraftar \u00f6znesinde bir pazara d\u00f6n\u00fc\u015fme durumunda post-modern kapitalizm, kolektif spor kimli\u011fini eritmektedir. Toplumun taleplerine ve d\u00f6nemsel k\u00fclt\u00fcr\u00fcne g\u00f6re geli\u015fen spor, kapitalizmin k\u0131skac\u0131nda sermayenin ihtiyac\u0131na g\u00f6re \u015fekillenmektedir. Spor faaliyetlerine kat\u0131lman\u0131n ve izlemenin ayr\u0131 ayr\u0131 fahi\u015f derecede \u00fccretlendirilmesi, gere\u011finden \u00e7ok daha y\u00fcksek derecede \u00fcretim ile metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bu pazar\u0131n sermaye ad\u0131na ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u00c7ok c\u00fczi maliyetler ile \u00fcrettikleri sportif giyim \u00fcr\u00fcnlerini taraftarlar\u0131n\u0131n spor tutkusunu s\u00f6m\u00fcrerek bunun \u00fczerinden haks\u0131z kazan\u00e7 sa\u011flamak sermayeyi elinde bulunduranlar\u0131n ellerinden ka\u00e7\u0131rmayaca\u011f\u0131 bir f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ekip-ekipman-tesis boyutunda yo\u011fun bran\u015flar olu\u015fturup bunlar\u0131 istihdam yerine yolsuzculuk-torpilcilik ad\u0131na kullan\u0131ma sunmaktad\u0131rlar. Her zamanki gibi en b\u00fcy\u00fck kazan\u00e7 neo-liberal mod\u00fclde sat\u0131\u015ftan sa\u011flan\u0131yor. 2019 verilerine g\u00f6re sadece Kuzey Amerika\u2019da, sadece spor ayakkab\u0131 piyasas\u0131n\u0131n de\u011feri 43 milyar dolar. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz konjonkt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve t\u00fcm dallar\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fimizde spor piyasas\u0131nda hegemonya kurmu\u015f sermayedarlar\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck kazan\u00e7 elde etti\u011fini g\u00f6rmek kolayd\u0131r.<\/p>\n

Bu sebeplerden dolay\u0131 spor, kimyas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda salt para kazanma odakl\u0131 bir sekt\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Kapitalizmin sanat, bilim ve ya\u015fam\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc talan siyasetini spor \u00fczerinde analiz etmek bu sebeple daha kolayd\u0131r.<\/p>\n

C\u0131wan R\u00eanas<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

HABER MERKEZ\u0130- Spor; t\u00fcm bile\u015fenleriyle birlikte en \u00f6nemli ya\u015famsal faaliyetlerden birisidir. Hatta insan\u0131n edinebilece\u011fi en iyi al\u0131\u015fkanl\u0131klardan birisinin spor oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Tarihsel olarak sanayi ve teknolojinin geli\u015fimiyle beraber, daha fazla spor yapma olana\u011f\u0131m\u0131z\u0131n geli\u015fti\u011fi s\u00f6ylenebilir. \u015e\u00fcphesiz sporun bo\u015f zamanlar\u0131m\u0131zda ba\u015fvurabilece\u011fimiz bir faaliyet oldu\u011funu s\u00f6ylemiyoruz. Yine zaman\u0131m\u0131z\u0131 harcayaca\u011f\u0131m\u0131z en \u00f6nemli faaliyet oldu\u011funu da iddia etmiyoruz. Demek […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6038,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"1","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":""},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"percentage","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[1,45],"tags":[],"class_list":["post-6037","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","category-spor"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/berru.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/photo_2025-04-18_00-09-00.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6037"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6039,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6037\/revisions\/6039"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}