{"id":5909,"date":"2025-04-13T12:31:57","date_gmt":"2025-04-13T09:31:57","guid":{"rendered":"https:\/\/berru.org\/?p=5909"},"modified":"2025-07-17T00:10:30","modified_gmt":"2025-07-16T21:10:30","slug":"yasamin-hakikatle-temasidir-sanat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/berru.org\/index.php\/2025\/04\/13\/yasamin-hakikatle-temasidir-sanat\/","title":{"rendered":"\u201cYa\u015fam\u0131n Hakikatle Temas\u0131d\u0131r Sanat\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>HABER MERKEZ\u0130<\/strong>&#8211;<strong>Sanat, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn aksine, profesyonelli\u011fin, toplum \u00fcst\u00fc bir kurumun sahip oldu\u011fu bir \u015fey de\u011fildir ki; sahipli\u011fin oldu\u011fu yerde sanat bitmi\u015ftir. Sanat \u00f6z\u00fc itibariyle ne ki\u015fiye aittir, ne ki\u015finin hizmetinde olmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu yaz\u0131m\u0131zda sanat\u0131 ilk \u00e7a\u011flardan bug\u00fcne, farkl\u0131 tarihsel d\u00f6nemlerle birlikte evrimini; yaratt\u0131\u011f\u0131 devrimleri kavramsal ve toplumsal olarak incelemesini yapaca\u011f\u0131z.<br data-start=\"380\" data-end=\"383\" \/>Sanat nedir, sanat\u00e7\u0131 kimdir?<br data-start=\"411\" data-end=\"414\" \/>Estetik mi, toplumsal m\u0131 kayg\u0131s\u0131 olmal\u0131?<br data-start=\"454\" data-end=\"457\" \/>Bireysel mi, toplumsal m\u0131d\u0131r gibi pek \u00e7ok sorunun da cevaplar\u0131n\u0131 tarihsel olarak inceleyece\u011fiz.<br data-start=\"552\" data-end=\"555\" \/>\u0130lk sanat \u00fcr\u00fcnleri bildi\u011finiz gibi ma\u011fara resimleri say\u0131lmaktad\u0131r. D\u00f6nemin insanlar\u0131 do\u011fan\u0131n taklidini g\u00f6rselle\u015ftirerek hem gelece\u011fe bir miras b\u0131rakm\u0131\u015f hem d\u00f6nem i\u00e7erisinde kendi ruhlar\u0131n\u0131 beslemi\u015flerdir. Bunlardan en etkileyicisi de el resimleri ve geyik avlayan insanlar olabilir. Bu av resminde insan\u0131n bi\u00e7imsiz olarak, ancak avlanan geyi\u011fin detayl\u0131 bir \u015fekilde resme aktar\u0131lmas\u0131 bu insanlar\u0131n avlad\u0131\u011f\u0131 hayvana dair ne anlam y\u00fcklediklerinin g\u00f6stergesidir.<br data-start=\"1013\" data-end=\"1016\" \/>Sonras\u0131nda ise sanat daha \u00e7ok, neredeyse tamamen tanr\u0131 inanc\u0131 ve tanr\u0131n\u0131n suretini, imgelerini yaratmak, g\u00f6stermek \u00fczere kendini devam ettirmi\u015ftir.<br data-start=\"1163\" data-end=\"1166\" \/>Antik Yunan\u2019a bakacak olursak, yaz\u0131lan destanlar, tanr\u0131-tanr\u0131\u00e7a heykelleri, tap\u0131naklar \u2013 ki Apollon tap\u0131na\u011f\u0131, m\u00fczi\u011fi de kendi i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f ve bunlar rahibeler olmu\u015ftur \u2013 ki o d\u00f6nem i\u00e7erisinde sanat tamamen dini bir ayin olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, tanr\u0131yla kurulan m\u00fczikal ve g\u00f6rsel bir k\u00f6pr\u00fc faaliyeti g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<br data-start=\"1478\" data-end=\"1481\" \/>Ard\u0131ndan gelen \u0130sa fig\u00fcr\u00fc, onunla beraber Frenkler ve kiliseler, camilerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz remze-i merk\u00fb\u015flar; her biri ilahi g\u00fczelli\u011fin bir yans\u0131mas\u0131 olarak faaliyet g\u00f6steriyordu.<br data-start=\"1657\" data-end=\"1660\" \/>Ard\u0131ndan gelen kapitalist sistemin modernizmi ile ise tanr\u0131sal olan sanat, tamamen \u00f6zne, birey, insan odakl\u0131 bir sanat anlay\u0131\u015f\u0131na evrildi. Bug\u00fcn itibariyle ise \u00f6zne dahi a\u015f\u0131lm\u0131\u015f, nesne odakl\u0131 sanat ak\u0131mlar\u0131 postmodernizm ad\u0131yla kendini sahneye \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131r.<br data-start=\"1917\" data-end=\"1920\" \/>Yeni \u00e7\u0131kan anlay\u0131\u015flara \u00f6rnek verirsek, dijital sanat anlay\u0131\u015f\u0131 denilen \u2013 hi\u00e7bir kavramsal altyap\u0131s\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen ihti\u015faml\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi nedeniyle ilgi g\u00f6ren \u2013 bir anlay\u0131\u015f mevcuttur.<br data-start=\"2102\" data-end=\"2105\" \/>Peki bu nedir? Kar\u015f\u0131n\u0131zda bir ekran ve hareket halindeki renkler&#8230; Buna sanat denilebilir mi?<br data-start=\"2199\" data-end=\"2202\" \/>Topluma fayda sa\u011flayan k\u0131sm\u0131 nedir?<br data-start=\"2237\" data-end=\"2240\" \/>Bu elitize edilmi\u015f, halka ula\u015fmayan, belli bir kesimin ilgisini \u00e7eken \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ideolojik bir durumu da olmaktad\u0131r.<br data-start=\"2358\" data-end=\"2361\" \/>Elitle\u015fen anlay\u0131\u015f, toplumdan kopuk demektir.<br data-start=\"2405\" data-end=\"2408\" \/>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00c7a\u011fda\u015f Sanat olarak adland\u0131r\u0131lan bu sanat anlay\u0131\u015f\u0131 (bunlara sanat dememiz anla\u015f\u0131ls\u0131n diyedir), toplumdan kopuk, sadece t\u00fcketmek \u00fcst\u00fcne yarat\u0131lm\u0131\u015f; insan\u0131n \u015feyle\u015fmi\u015f ve anlams\u0131zla\u015fm\u0131\u015f nesnel d\u00fcnyas\u0131na hitap etmektedir.<br data-start=\"2641\" data-end=\"2644\" \/>Bu da ilkel ve modern ikilemini yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<br data-start=\"2688\" data-end=\"2691\" \/>G\u00fczel ve \u00e7irkin ikilemi, Ayd\u0131nlanma s\u00fcreci ile peki\u015fmi\u015ftir. G\u00fczelle\u015ftik\u00e7e tekille\u015fen, tekille\u015ftik\u00e7e bireycile\u015fen anlay\u0131\u015f bug\u00fcn nas\u0131l ki \u201cd\u00fcnya g\u00fczeli\u201d diye bir kavram yaratt\u0131ysa, bunun nedenini bu anlay\u0131\u015fta g\u00f6rmek laz\u0131md\u0131r.<br data-start=\"2914\" data-end=\"2917\" \/>\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n insan\u0131, kendi yaratt\u0131\u011f\u0131 sanall\u0131\u011fa, putlara \u00f6vg\u00fcler d\u00fczerken; \u015fiirsel olan\u0131 evrenden koparm\u0131\u015ft\u0131r.<br data-start=\"3023\" data-end=\"3026\" \/>Mevcut s\u00fcre\u00e7te t\u00fcm toplumsal kurumlar\u0131n \u2013 ki toplumsall\u0131\u011f\u0131n kendisinin y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u2013 bir yerde sanat\u0131 hangi y\u00f6nleriyle konu\u015fabiliriz?<br data-start=\"3157\" data-end=\"3160\" \/>Bug\u00fcn her alanda bize s\u00f6zde sanat olarak sunulan \u015feylerden nas\u0131l bir anlam \u00e7\u0131karabiliriz?<br data-start=\"3249\" data-end=\"3252\" \/>Sanat diye kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u2013 ki d\u00f6nem \u015fartlar\u0131nda art\u0131k hi\u00e7bir \u015feyi aramaya gerek yoktur, her \u015fey \u00f6n\u00fcm\u00fczde ve bize hizmet etmektedir \u2013 konumuza d\u00f6necek olursak, sanat diye kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u015fey nedir?<br data-start=\"3450\" data-end=\"3453\" \/>Yay\u0131nlanan eski bir sokak r\u00f6portaj\u0131nda, muhabir simit\u00e7i bir \u00e7ocu\u011fa<br data-start=\"3519\" data-end=\"3522\" \/>\u2013 Okul okuyor musun? diye sormu\u015ftu.<br data-start=\"3557\" data-end=\"3560\" \/>\u00c7ocuk: Hay\u0131r.<br data-start=\"3573\" data-end=\"3576\" \/>\u2013 Peki bo\u015f zamanlar\u0131nda ne yap\u0131yorsun? demi\u015fti.<br data-start=\"3623\" data-end=\"3626\" \/>\u00c7ocuk: Film izlemeye gidiyorum.<br data-start=\"3657\" data-end=\"3660\" \/>\u2013 Ne filmi?<br data-start=\"3671\" data-end=\"3674\" \/>\u2013 Y\u0131lmaz G\u00fcney.<br data-start=\"3689\" data-end=\"3692\" \/>\u2013 Niye Y\u0131lmaz G\u00fcney?<br data-start=\"3712\" data-end=\"3715\" \/>\u2013 O da bizim gibi gariband\u0131r. cevab\u0131n\u0131 vermi\u015fti.<br data-start=\"3763\" data-end=\"3766\" \/>Burada bir daha soral\u0131m: Sanat neydi?<br data-start=\"3803\" data-end=\"3806\" \/>Ed\u00fbl\u00ea&#8217;nin \u00f6rg\u00fclerinin aras\u0131nda sallanan mor kurdele miydi?<br data-start=\"3863\" data-end=\"3866\" \/>Sanat denilince, Mazlum&#8217;un,\u00a0 D\u00f6rtler&#8217;inkinden daha s\u0131cak kucaklayan var m\u0131d\u0131r y\u00fcre\u011fimizi ve bilincimizi?<br data-start=\"3966\" data-end=\"3969\" \/>Yoksa onu s\u00f6yleyen, yazan, g\u00f6rselle\u015ftiren kalem miydi sanat?<br data-start=\"4029\" data-end=\"4032\" \/>\u0130\u015fte burada, \u00fcretilen, \u00fcreten ve \u00fcr\u00fcn; hepsi biz oldu\u011fumuzda ger\u00e7ek sanattan s\u00f6z edebiliriz.<br data-start=\"4124\" data-end=\"4127\" \/>Her \u015feyin anlam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi bir d\u00fcnyada, ne \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ne ikinci; tek kurtulu\u015f yolu sanat\u0131n ilk \u00e7a\u011flardaki gibi toplum ve d\u00fcnya, ya\u015fam ve kad\u0131n ekseninde kendini yaratmas\u0131 olabilir.<br data-start=\"4305\" data-end=\"4308\" \/>Silah, s\u00f6z, eylem, d\u00fc\u015f\u00fcnce, f\u0131r\u00e7alar; her \u015fey sanat\u0131n mevzisinde birer silaht\u0131r \u2013 kullanan eller ve g\u00f6ren g\u00f6zler oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e.<br data-start=\"4437\" data-end=\"4440\" \/>Sanat, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn aksine, profesyonelli\u011fin, toplum \u00fcst\u00fc bir kurumun sahip oldu\u011fu bir \u015fey de\u011fildir ki; sahipli\u011fin oldu\u011fu yerde sanat bitmi\u015ftir.<br data-start=\"4586\" data-end=\"4589\" \/>Sanat \u00f6z\u00fc itibariyle ne ki\u015fiye aittir, ne ki\u015finin hizmetinde olmal\u0131d\u0131r.<br data-start=\"4660\" data-end=\"4663\" \/>Kapitalist \u00fcretim ile sermayenin eline ge\u00e7en ideolojik ara\u00e7lar, ayn\u0131 \u015fekilde k\u00fclt\u00fcr ve sanat \u00fcretimini kendi tekeline koydu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<br data-start=\"4801\" data-end=\"4804\" \/>Bireyselle\u015fen, anlams\u0131zla\u015fan, al-sat, pop\u00fcler olan\u0131 t\u00fcket&#8230; \u0130nsanlara verdi\u011fi budur.<br data-start=\"4889\" data-end=\"4892\" \/>Fakat burada sanat\u0131 ger\u00e7ek manas\u0131yla adland\u0131rmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, i\u015fte o zaman aynada koca bir insanl\u0131k ve d\u00fcnya g\u00f6rebiliriz.<br data-start=\"5017\" data-end=\"5020\" \/>Her anlat\u0131m, her g\u00f6rsel, her \u015fiir, her darbe, her nefes bir an in\u015fa eder.<br data-start=\"5093\" data-end=\"5096\" \/>Bunun fark\u0131nda olarak, an\u0131 bir miras sahibi k\u0131larak, hakikatin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne yol alaca\u011f\u0131z.<br data-start=\"5184\" data-end=\"5187\" \/>Toplumsal ya\u015fam ve onun s\u00fcreklili\u011fi hakikattir.<br data-start=\"5234\" data-end=\"5237\" \/>Bu \u00e7izgide \u00fcretim yapmaya devam edece\u011fiz.<\/p>\n<p><strong>\u00a0 \u00a0Derya Polat<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HABER MERKEZ\u0130&#8211;Sanat, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn aksine, profesyonelli\u011fin, toplum \u00fcst\u00fc bir kurumun sahip oldu\u011fu bir \u015fey de\u011fildir ki; sahipli\u011fin oldu\u011fu yerde sanat bitmi\u015ftir. Sanat \u00f6z\u00fc itibariyle ne ki\u015fiye aittir, ne ki\u015finin hizmetinde olmal\u0131d\u0131r. Bu yaz\u0131m\u0131zda sanat\u0131 ilk \u00e7a\u011flardan bug\u00fcne, farkl\u0131 tarihsel d\u00f6nemlerle birlikte evrimini; yaratt\u0131\u011f\u0131 devrimleri kavramsal ve toplumsal olarak incelemesini yapaca\u011f\u0131z.Sanat nedir, sanat\u00e7\u0131 kimdir?Estetik mi, toplumsal m\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5910,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":"","format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"1","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"percentage","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[1,50,44],"tags":[],"class_list":["post-5909","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","category-genc-kalemler","category-kultur-sanat"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/berru.org\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/photo_2025-04-13_11-29-58.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5909"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5911,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5909\/revisions\/5911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}