{"id":5085,"date":"2025-02-26T19:09:51","date_gmt":"2025-02-26T16:09:51","guid":{"rendered":"https:\/\/berru.org\/?p=5085"},"modified":"2025-02-26T19:09:51","modified_gmt":"2025-02-26T16:09:51","slug":"zihinsel-kafes-dogmatizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/berru.org\/index.php\/2025\/02\/26\/zihinsel-kafes-dogmatizm\/","title":{"rendered":"Zihinsel kafes: Dogmatizm"},"content":{"rendered":"<p><strong>HABER MERKEZ\u0130-<\/strong> D\u00fc\u015f\u00fcnmek, en temel insan yetisidir. Hatta insan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcnerek insanla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlamda insan\u0131 di\u011fer varl\u0131klardan ay\u0131ran esas nokta d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fczeyi olmaktad\u0131r. Ancak tarih boyunca \u00e7e\u015fitli inan\u00e7lar, siyasal ve ideolojik yarg\u0131lar insan zihnini bask\u0131 alt\u0131na alm\u0131\u015f, sorgulamas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir. \u0130\u015fte dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcnce, tam da bu noktada devreye girer<\/p>\n<p>Dogmatizmin Tan\u0131m\u0131 ve Kapsam\u0131<\/p>\n<p>Dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcnce, bir fikri, inanc\u0131 veya \u00f6\u011fretiyi mutlak do\u011fru olarak kabul edip onu sorgulamadan benimseme e\u011filimidir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131, yaln\u0131zca dini alanla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; siyaset, bilim, felsefe ve hatta g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kendini g\u00f6sterir. Dogmatizm, bir kez yerle\u015fti\u011finde, bireylerin ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme yeteneklerini k\u00f6reltir ve farkl\u0131 fikirlere kap\u0131y\u0131 kapat\u0131r. Ele\u015ftirenler ise genellikle d\u0131\u015flan\u0131r, \u00f6tekile\u015ftirilir veya cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<div class=\"jeg_video_container jeg_video_content\"><iframe title=\"Zihinsel kafes: Dogmatizm\" width=\"500\" height=\"375\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/U8Rwo8hj9aw?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p>Tarihsel ve Felsefi K\u00f6keni<\/p>\n<p>Dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcncenin k\u00f6kleri, insanl\u0131k tarihi kadar eskidir. Antik \u00c7a\u011f&#8217;da Sokrates, Atina&#8217;n\u0131n dogmatik otoritelerine meydan okudu\u011fu i\u00e7in \u00f6l\u00fcme mahk\u00fbm edilmi\u015ftir. Onun &#8220;Sorgulanmam\u0131\u015f hayat, ya\u015fanmaya de\u011fmez&#8221; s\u00f6z\u00fc, dogmatizme kar\u015f\u0131 \u00f6nemli bir \u00f6rnektir. Orta \u00c7a\u011f&#8217;da Galileo, Ayd\u0131nlanma \u00c7a\u011f\u0131&#8217;nda ise Immanuel Kant, insanlar\u0131 dogmalardan kurtulmaya davet etmi\u015ftir. Karl Marx ve Friedrich Nietzsche gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler de dogmatik ideolojilere ve otoritelere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6nemini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Toplumsal Sonu\u00e7lar\u0131<\/p>\n<p>Dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcnce, toplumlar\u0131n geli\u015fimini engeller. Bask\u0131c\u0131 rejimler, dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcnceyi bir ara\u00e7 olarak kullanarak toplumu kontrol alt\u0131nda tutar. \u00d6zellikle fa\u015fist rejimlerin dogmatik yakla\u015f\u0131mlar\u0131, insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlar ve itaat etmeye zorlar. Yine dini fanatizm de dogmatizmin en tehlikeli yans\u0131malar\u0131ndan biri olup tarih boyunca \u00e7at\u0131\u015fmalara neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak;<\/p>\n<p>Dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcnce, zihnimizi bir kafese hapsederken; ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce, bu kafesin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7arak bizi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirir. Yine diyalektik, bilginin dura\u011fan de\u011fil, s\u00fcrekli geli\u015fen ve d\u00f6n\u00fc\u015fen bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu savunarak dogmalar\u0131 sorgulayan ve onlar\u0131 a\u015fmay\u0131 hedefleyen bir yakla\u015f\u0131m sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Unutmayal\u0131m ki ger\u00e7ek \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesiyle ba\u015flar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HABER MERKEZ\u0130- D\u00fc\u015f\u00fcnmek, en temel insan yetisidir. Hatta insan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcnerek insanla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlamda insan\u0131 di\u011fer varl\u0131klardan ay\u0131ran esas nokta d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fczeyi olmaktad\u0131r. Ancak tarih boyunca \u00e7e\u015fitli inan\u00e7lar, siyasal ve ideolojik yarg\u0131lar insan zihnini bask\u0131 alt\u0131na alm\u0131\u015f, sorgulamas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir. \u0130\u015fte dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcnce, tam da bu noktada devreye girer Dogmatizmin Tan\u0131m\u0131 ve Kapsam\u0131 Dogmatik d\u00fc\u015f\u00fcnce, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5086,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"subtitle":""},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-5085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozel-dosya"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/berru.org\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/manset.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5085"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5088,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5085\/revisions\/5088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}