{"id":3418,"date":"2024-12-07T00:02:19","date_gmt":"2024-12-06T21:02:19","guid":{"rendered":"https:\/\/berru.org\/?p=3418"},"modified":"2024-12-07T00:02:19","modified_gmt":"2024-12-06T21:02:19","slug":"kendini-bilme-tum-bilmelerin-temelidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/berru.org\/index.php\/2024\/12\/07\/kendini-bilme-tum-bilmelerin-temelidir\/","title":{"rendered":"&#8220;Kendini Bilme T\u00fcm Bilmelerin Temelidir&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>HABER MERKEZ\u0130-<\/strong> Bilimin en son vard\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar olarak \u2018kuantum\u2019 ve \u2018kozmos\u2019 bize hayli ilgin\u00e7 yakla\u015f\u0131mlar sunmaktad\u0131r. Atomalt\u0131 par\u00e7ac\u0131k ve dalga fizi\u011fi olarak kuantum bamba\u015fka alanlar a\u00e7maktad\u0131r. Sezgili, \u00f6zg\u00fcr tercihli d\u00fczenlerden tutal\u0131m, ayn\u0131 anda farkl\u0131 iki \u015fey olmak, insan yap\u0131s\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc belirsizli\u011fi asla tam a\u015famama kural\u0131na kadar tespitlere ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Kaba, cans\u0131z madde anlay\u0131\u015f\u0131 tamamen bir tarafa b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Tersine son derece canl\u0131, \u00f6zg\u00fcr bir evren kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Burada as\u0131l muamma insanda, \u00f6zellikle zihniyet durumunda ya\u015fanmaktad\u0131r. \u0130dealizme, s\u00fcbjektivizme d\u00fc\u015fmekten bahsetmiyoruz. \u00c7ok\u00e7a i\u015flenen benzer felsefe tart\u0131\u015fmalar\u0131na girmiyoruz. Evrende bu kadar \u00e7e\u015fitlili\u011fe kuantum s\u0131n\u0131rlar\u0131nda yol a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tamamen anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Art\u0131k atom par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131n da \u00f6tesinde, dalga-par\u00e7ac\u0131k evreninde olup bitenlerin ba\u015fta \u2018canl\u0131l\u0131k\u2019 \u00f6zelli\u011fi olmak \u00fczere, varl\u0131klar\u0131n her \u00e7e\u015fidini olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6rmekteyiz. Kuantum sezgiselli\u011fi derken bunu kast ediyoruz. Ger\u00e7ekten bu kadar do\u011fal \u00e7e\u015fitlilik ancak b\u00fcy\u00fck bir zek\u00e2 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tercihiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Kaba, cans\u0131z maddeden nas\u0131l bu kadar bitki, \u00e7i\u00e7ek, canl\u0131 ve insan zek\u00e2s\u0131 t\u00fcreyebilir? Her ne kadar canl\u0131 metabolizmas\u0131 molek\u00fcler temelde olu\u015fmaktad\u0131r denilse de, molek\u00fcllerin atom ve atomlar\u0131n par\u00e7ac\u0131k, par\u00e7ac\u0131klar\u0131n dalga-par\u00e7ac\u0131k d\u00fczeni ve \u00f6tesinde olup bitenler izah edilmedik\u00e7e, do\u011fal \u00e7e\u015fitlili\u011fi yetkin izah edebilmemiz m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Ayn\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleme tarz\u0131n\u0131 kozmosa ili\u015fkin de y\u00fcr\u00fctebiliriz. Evrenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn son s\u0131n\u0131rlar\u0131nda (e\u011fer varsa) olup bitenler de kuantum alan\u0131ndaki olup bitenlere benzemektedir. Burada kar\u015f\u0131m\u0131za canl\u0131 bir evren anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Evrenin kendisi zihni ve maddesi ile bir canl\u0131 varl\u0131k olamaz m\u0131? Kozmolojide gittik\u00e7e tart\u0131\u015f\u0131lacak bir sorudur bu.<\/p>\n<p>Kuantumla kozmosun orta yerinde duran insana \u2018mikro kozmos\u2019 diyoruz. \u00c7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur: Her iki evreni, kuantumu ve kozmosu anlamak istiyorsan insan\u0131 \u00e7\u00f6z! Ger\u00e7ekten insan t\u00fcm alg\u0131lamalar\u0131n \u00f6znesidir. Ne kadar bilgimiz varsa insan \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Kuantumdan kozmosa kadar t\u00fcm alanlar\u0131n bilgisi insanlarca geli\u015ftirilmi\u015ftir. Esas incelenmesi gereken, insan\u0131n alg\u0131lama s\u00fcrecidir. Bu bir anlamda evrenin \u015fimdiye kadar \u00f6l\u00e7\u00fclebilen yakla\u015f\u0131k 20 milyar y\u0131ll\u0131k evrim tarihidir. \u0130nsan ger\u00e7ekten bir mikro kozmostur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onda kuantum d\u00fczeni i\u015flemektedir. Atom alt\u0131 par\u00e7ac\u0131k ve dalgalardan en geli\u015fmi\u015f DNA molek\u00fcllerine kadar maddenin geli\u015fim tarihini g\u00f6rmekteyiz. \u0130laveten bitki ve hayvanlar\u0131n en alt evresinden insana kadar t\u00fcm geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinin tarihini de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bilimsel olarak net g\u00f6r\u00fclmektedir ki, insan cenini biyolojinin t\u00fcm geli\u015fim evrelerini tekrarlayarak b\u00fcy\u00fcmektedir. Daha sonras\u0131n\u0131 toplum, evrim tamamlamaktad\u0131r. Toplumsal evrimle de bilim bug\u00fcnk\u00fc seviyeye ula\u015fabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla insan\u0131n evrenin bir \u00f6zeti oldu\u011fu bilimsel bir yarg\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan yorumumuzu daha da geli\u015ftirirsek \u015fu varsay\u0131mlar\u0131 ileri s\u00fcrebiliriz: \u0130nsan\u0131n olu\u015ftu\u011fu t\u00fcm materyallerin canl\u0131l\u0131k, sezgisellik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00f6zellikleri olmasayd\u0131, t\u00fcm bu \u00f6zelliklerin toplu ifadesi olarak insan canl\u0131l\u0131\u011f\u0131, sezgisi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de geli\u015fmeyecekti. Olmayan bir \u015feyden yeni bir \u015fey do\u011fmaz. Bu tespit cans\u0131z madde anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmektedir. \u015e\u00fcphesiz insan t\u00fcr\u00fc bir organizasyon ve toplum olmadan, bilgili varl\u0131k geli\u015fmez. Ama bu organizasyon ve toplumda rol oynayan materyalin bilgisel, sezgisel, anlamsal, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcksel \u00f6zellikleri olmadan da bilginin v\u00fccut bulamayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bir husustur. \u00d6z\u00fcnde bir \u015fey yoksa neden yarat\u0131ls\u0131n? Bu de\u011ferlendirme ne tam d\u0131\u015f do\u011fadan basit bir yans\u0131man\u0131n, ne de insan\u0131n Descartesvari bir d\u00fc\u015f\u00fcncecili\u011fin sonucu bilgilendi\u011fi yorumunu ger\u00e7ek\u00e7i k\u0131l\u0131yor. Do\u011fruya daha yak\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f, kozmos ve kuantum evrenindeki olu\u015fum \u00f6zelliklerinin insanda da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Tabii kendi \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc temelinde bu yasalar i\u015flemektedir. Evrenler insanda dile gelmektedir. \u00c7\u0131kan sonu\u00e7, evrenin yetkin kavran\u0131\u015f\u0131 insan\u0131n yetkin kavran\u0131\u015f\u0131ndan ge\u00e7er. Felsefede \u00e7ok \u00fcnl\u00fc \u2018kendini bil\u2019 yarg\u0131s\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi dile getirmektedir. Kendini bilme t\u00fcm bilmelerin temelidir. Kendini bilmeden edinilecek t\u00fcm di\u011fer bilmeler bir saplant\u0131 olmaktan \u00f6teye gidemeyecektir. Bu nedenle de insan toplumunda kendini bilmeden ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcm kurum ve davran\u0131\u015flar\u0131n sapk\u0131n, \u00e7arp\u0131k bir role b\u00fcr\u00fcnmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130nsan\u0131n kendi bilgisine dayanmayan bilginin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm toplumsal sistemlerin anormal \u00e7eli\u015fkili, kanl\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fc karakteri bu saplant\u0131l\u0131 bilgiden ileri gelmektedir. O halde insan toplumunun kabul edilebilir do\u011fal geli\u015fme s\u00fcreci insan\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc bilgisinden kaynaklanmal\u0131 derken, en temel evrensel, dolay\u0131s\u0131yla toplumsal kuraldan bahsetmi\u015f oluyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; HABER MERKEZ\u0130- Bilimin en son vard\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar olarak \u2018kuantum\u2019 ve \u2018kozmos\u2019 bize hayli ilgin\u00e7 yakla\u015f\u0131mlar sunmaktad\u0131r. Atomalt\u0131 par\u00e7ac\u0131k ve dalga fizi\u011fi olarak kuantum bamba\u015fka alanlar a\u00e7maktad\u0131r. Sezgili, \u00f6zg\u00fcr tercihli d\u00fczenlerden tutal\u0131m, ayn\u0131 anda farkl\u0131 iki \u015fey olmak, insan yap\u0131s\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc belirsizli\u011fi asla tam a\u015famama kural\u0131na kadar tespitlere ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Kaba, cans\u0131z madde anlay\u0131\u015f\u0131 tamamen bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3431,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"1","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0","post_calculate_word_method":"str_word_count"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trendler","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0","format":"standard"},"jnews_primary_category":{"id":"","hide":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_review":[],"enable_review":"0","type":"percentage","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[{"good_text":""}],"bad":[{"bad_text":""}],"score_override":"0","override_value":"","rating":[{"rating_text":"","rating_number":"10"}],"price":[{"shop":"","price":"","link":"","icon":""}],"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"enable_post_split":"0","post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[1,58],"tags":[],"class_list":["post-3418","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","category-bilim"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/berru.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Basliksiz-vfdb.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3418"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3432,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3418\/revisions\/3432"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3418"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3418"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}