{"id":10389,"date":"2026-03-05T12:23:12","date_gmt":"2026-03-05T09:23:12","guid":{"rendered":"https:\/\/berru.org\/?p=10389"},"modified":"2026-03-05T12:59:18","modified_gmt":"2026-03-05T09:59:18","slug":"zizek-ve-turkiyede-devlet-paradigmasinin-sintomu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/berru.org\/index.php\/2026\/03\/05\/zizek-ve-turkiyede-devlet-paradigmasinin-sintomu\/","title":{"rendered":"Zizek ve T\u00fcrkiye\u2019de Sinik Akl\u0131n Sonu\u00e7lar\u0131"},"content":{"rendered":"

Onlarca y\u0131l boyunca K\u00fcrt \u00f6tekisi ve ulusal beka miti, insanlar\u0131n sinik bir ak\u0131l i\u00e7inde kalmas\u0131na izin veren travmatik bir Keyif kayna\u011f\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc. Herkes tek\u00e7i, merkeziyet\u00e7i, s\u00f6m\u00fcr\u00fc pratiklerinin fark\u0131ndayd\u0131 ama sessizlik h\u00e2kimdi; \u00e7\u00fcnk\u00fc ideolojik fantezi perdesi, sistemin i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerini etkili bir \u015fekilde maskeleyerek birle\u015fik bir siyasi muhalefetin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelledi.<\/strong><\/p>\n

Zizek, 20. y\u00fczy\u0131l sonu ve 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nde gelen akademisyenlerinden ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden biridir. Kapitalizm analizini Lacanc\u0131 psikanaliz ve Hegelci idealizmi birle\u015ftirerek yapmas\u0131yla ele\u015ftirel teori literat\u00fcr\u00fcne \u00f6nemli katk\u0131lar sunmu\u015ftur. Ayr\u0131ca Rojava\u2019ya olan ilgisi ve K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi lideriyle olan sayg\u0131s\u0131\/dostlu\u011fu nedeniyle kamuoyunda s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme geliyor.<\/p>\n

Onun bu ilgisi asl\u0131nda \u00fczerine yo\u011funla\u015fmak istememin temel nedenlerinden biridir; ancak \u201cZizek neden \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019ne bu kadar ilgili?\u201d sorusunu gelecek hafta irdelemek istiyorum. Zizek, kuram tart\u0131\u015fan \u00e7evrelerde salt bu y\u00f6n\u00fcyle g\u00fcndem olmaz. Her \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda olabildi\u011fince provokatiftir. O kadar ki kendisi, yeni kom\u00fcnist d\u00fc\u015f\u00fcncenin ya bir \u201crockstar\u201d\u0131 ya da \u015farlatan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir; bu takdiri size b\u0131rakmakla birlikte, emin oldu\u011fum \u015fey kendisinin iki titri de sevecenlikle kabul edece\u011fidir.<\/p>\n

Zizek\u2019in fikir d\u00fcnyas\u0131na s\u0131zabilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle onun ideoloji anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 analiz etmek gerekir. Zizek, Marksist ideoloji kavram\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f bilin\u00e7 ya da bilgi eksikli\u011fi oldu\u011funu i\u015faret eder. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imini \u201cbilmiyorlar ama yine de yap\u0131yorlar\u201d \u015feklinde form\u00fcle eder. \u0130deolojinin (kendinde) mekanizmas\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkilerinin ger\u00e7ekli\u011fini g\u00f6rmeyi engelleyen bir camera obscura<\/em> gibidir. Bununla birlikte Althusser, ideoloji kavram\u0131n\u0131 zihinden maddi ger\u00e7ekli\u011fe aktar\u0131r (transpose eder). \u0130nsanlar ideolojiye okul, kilise, hukuk gibi devletin ideolojik ayg\u0131tlar\u0131 i\u00e7inde maruz kal\u0131rlar ve onlarla ya\u015farlar.<\/p>\n

Son aktar\u0131m\u0131 ise, ideolojinin yaratt\u0131\u011f\u0131 ill\u00fczyonun ger\u00e7ekli\u011fin ta kendisi oldu\u011funda \u0131srar ederek Zizek\u2019in bizzat kendisi yapar. \u0130deolojik ill\u00fczyon bizim cehaletimizde de\u011fil, daha ziyade in\u015fa edilen d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7indedir. \u0130deoloji, ger\u00e7ekli\u011fi gizleyen bir perde de\u011fil; katlan\u0131lmaz, travmatik ger\u00e7eklikten ka\u00e7mak i\u00e7in g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir bar\u0131nakt\u0131r. Zizek\u2019e g\u00f6re g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn modern ve ayd\u0131nlanm\u0131\u015f \u00f6znesi hi\u00e7bir \u015feye k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne inanmaz. Kapitalizmin adaletsiz oldu\u011fu, siyasetin yozla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve paran\u0131n k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 herkes i\u00e7in a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Ancak sistem, bu bilgiye ra\u011fmen \u00e7al\u0131\u015fmaya devam eder.<\/p>\n

Bu noktada Zizek, ideoloji form\u00fclasyonunu \u201ctamam\u0131yla biliyorlar ama yine de bilmiyormu\u015f gibi yap\u0131yorlar\u201d \u015feklinde g\u00fcnceller. Bu ihmal etme h\u00e2lini \u201csinik ak\u0131l\u201d olarak tan\u0131mlar ki bu, bizzat ideolojinin en \u00fcst modudur. \u00d6znenin sistemle aras\u0131na ele\u015ftirel bir mesafe koymas\u0131n\u0131 sa\u011flarken, toplumsal prati\u011finin sistemin talepleriyle tam uyum i\u00e7inde kalmas\u0131na izin verir. Sinik akl\u0131, \u201cfeti\u015fistik reddetme\u201d ad\u0131 verilen psikolojik mekanizmaya i\u015faret ederek geni\u015fletir. Bu kavram, bir ki\u015finin travmatik bir ger\u00e7e\u011fi kabul etti\u011fi h\u00e2lde o ger\u00e7ek yokmu\u015f gibi davrand\u0131\u011f\u0131 zihinsel operasyonu kusursuzca a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n

Buradaki feti\u015f \u2014ki bu ulusal bir mit, bir siyasi lider veya bence ideolojinin bizzat at\u0131fta bulundu\u011fu \u201cSchmitt\u00e7i \u00d6teki\u201d olabilir (\u00f6zellikle \u201cSchmittvari\u201d diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc bir de Lacanc\u0131 \u201cB\u00fcy\u00fck \u00d6teki\u201d vard\u0131r \u2014 bunu da gelecek hafta tart\u0131\u015faca\u011f\u0131m)\u2014 \u00f6znenin Ger\u00e7ek (Real) ile y\u00fczle\u015fmesini engelleyen bir destek veya bahane i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n

Zizek, ideoloji kavram\u0131n\u0131 detayland\u0131rd\u0131ktan sonra kapitalizmi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek i\u00e7in ideolojiyi bir analiz nesnesi olarak ele al\u0131r. Ona g\u00f6re hem Marx\u2019\u0131n (ekonomi-politik) hem de Freud\u2019un (psikanaliz) as\u0131l amac\u0131 gizli ger\u00e7ekleri bulup \u00e7\u0131karmak de\u011fil, bi\u00e7imin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 (logic of the form<\/em>) analiz etmekti. Klasik ekonomistler eme\u011fin de\u011ferin kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu zaten biliyorlard\u0131; Marx\u2019\u0131n as\u0131l devrimi, \u201cEmek neden en ba\u015fta \u2018meta\u2019 gibi nesnel bir bi\u00e7im ald\u0131?\u201d sorusunu sormas\u0131ndayd\u0131 ve bu sorunun cevab\u0131 bizzat meta-bi\u00e7imiydi (commodity-form<\/em>).<\/p>\n

Di\u011fer taraftan r\u00fcya tabircileri de r\u00fcyalar\u0131n arkaik d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizle ilgili oldu\u011funu zaten biliyorlard\u0131; ancak Freud\u2019un as\u0131l ba\u015far\u0131s\u0131, \u201cD\u00fc\u015f\u00fcnce neden r\u00fcya gibi tuhaf bir bi\u00e7im ald\u0131?\u201d diye sormakt\u0131. Onun cevab\u0131 da r\u00fcya-\u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yd\u0131 (dream-work<\/em>). Dolay\u0131s\u0131yla her iki cevap da asl\u0131nda sistemin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozan ama ayn\u0131 zamanda gizli ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan birer semptomdur.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin liberal demokraside iddia, t\u00fcm insanlar\u0131n e\u015fit oldu\u011fudur; ama bu sistem s\u00fcrekli olarak kal\u0131c\u0131 bir alt s\u0131n\u0131f \u00fcretir. Bu d\u0131\u015flanm\u0131\u015f kesim sistemin semptomudur; e\u015fitlik anlat\u0131s\u0131na uymaz ama sistemin i\u015flemesi i\u00e7in gereklidir. Semptomlar, ideolojinin maskelemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 sistemin Ger\u00e7ek\u2019ini (Real) a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan lekeleridir. Normalde bu semptomlar\u0131n ger\u00e7ekli\u011fini i\u015faret etti\u011fimizde onlar\u0131n ortadan kaybolmas\u0131 gerekir; ancak liberal demokrasi \u00f6rne\u011finde bu ger\u00e7ekle\u015fmez. Bunun sebebi, Zizek\u2019e g\u00f6re, ger\u00e7ek if\u015fa olsa bile yap\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc semptom art\u0131k bir Sintom\u2019a (Sinthome), yani travmatik bir keyif noktas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Sintom, ger\u00e7ekli\u011fimizi bir arada tutan bir diki\u015ftir. B\u00fcy\u00fck \u00d6teki tutars\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in bir tutarl\u0131l\u0131k hissi sa\u011flamak ad\u0131na Sintom\u2019a ihtiya\u00e7 duyar; biz de sisteme yalanlar\u0131na inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in de\u011fil, ona ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fumuz i\u00e7in ba\u011fl\u0131 kal\u0131r\u0131z. \u00d6yle olmasayd\u0131 milyarderlerin yozla\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7oktan herkes\u00e7e bilindi\u011fi h\u00e2lde sistemin \u00e7\u00f6kmesi gerekmez miydi? Nitekim Epstein dosyalar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, ger\u00e7ekler if\u015fa olsa bile halk\u0131n tepkisi y\u00fcz\u00fcnden kimse istifa etmemi\u015f veya yarg\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r. Hatta kimse o kadar da \u015fa\u015f\u0131rmam\u0131\u015f; tek \u015fok, o adada olup bitenlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 i\u011frenme seviyesine kar\u015f\u0131 duyulmu\u015ftur.<\/p>\n

Zizek\u2019in ideoloji metodolojisi \u00fczerine fikirleri farkl\u0131 teorik perspektiflerden tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k olsa da, ideolojinin i\u015fleyi\u015fine dair sundu\u011fu bu d\u00f6k\u00fcm bize kapitalizmin nas\u0131l i\u015fledi\u011fini k\u0131rmak ad\u0131na devasa bir anlat\u0131 sunmayabilir; ancak onun metodolojisi, sisteme veya bizzat devletin kendisine kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadeledeki o toplumsal felcin nedenini anlamak i\u00e7in harika bir ara\u00e7 olabilir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki devlet paradigmas\u0131n\u0131n sintomuna dair bu ba\u011flamda bir spek\u00fclasyon yapabiliriz. T\u00fcrkiye\u2019nin devlet ideolojisi, T\u00fcrk toplumu i\u00e7inde bir aidiyet hissi, bir T\u00fcrk kimli\u011fi in\u015fa etmek ad\u0131na temel olarak K\u00fcrtleri \u201cSchmittvari \u00d6teki\u201d olarak se\u00e7mi\u015ftir. Elbette devlet, tarih boyunca ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 da zalimdi; T\u00fcrkiye halklar\u0131n\u0131n her kesiminde sefillik, a\u00e7l\u0131k ya da ink\u00e2r g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u015feylerdi. Ancak devlet, K\u00fcrtlere yo\u011fun bask\u0131, \u015fiddet, katliam ve bilumum ink\u00e2r politikas\u0131 uyguluyordu ve h\u00e2l\u00e2 da uygulamaya devam ediyor.<\/p>\n

Fakat K\u00fcrtlerin T\u00fcrkiye tarihinde \u201c\u00f6teki\u201d olma durumunun \u00e7\u00f6z\u00fclme ihtimalini \u00f6n\u00fcm\u00fcze getiren iki moment var. Biri 2013-2015 s\u00fcreciydi, di\u011feri ise bug\u00fcn s\u00fcrmekte olan Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum s\u00fcrecidir. \u0130lgin\u00e7tir ki hem Gezi Park\u0131 hem de 19 Mart gibi belki de T\u00fcrkiye tarihinin en b\u00fcy\u00fck \u00e7aptaki kitlesel eylemlilikleri bu s\u00fcre\u00e7lerle \u00e7ak\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer iki s\u00fcreci, T\u00fcrk devletinin birincil Sintom\u2019unun ge\u00e7ici olarak ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 (ya da ask\u0131ya al\u0131nma ihtimalinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131) anlar olarak ele al\u0131rsak, do\u011frudan s\u00fcre\u00e7 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ba\u011flam\u0131yla geli\u015fmese de bu iki kitlesel hareketlili\u011fi asl\u0131nda \u201cisyan etmemek i\u00e7in bir bahane kalmamas\u0131\u201d olarak okuyabiliriz.<\/p>\n

Onlarca y\u0131l boyunca K\u00fcrt \u00f6tekisi ve ulusal beka miti, insanlar\u0131n sinik bir ak\u0131l i\u00e7inde kalmas\u0131na izin veren travmatik bir Keyif (Jouissance) kayna\u011f\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc. (Burada keyfi illa ki durumdan zevk almak olarak okumak do\u011fru olmaz; g\u00fcvenlik\u00e7ilik ya da \u00f6teki addedilme korkusu bahanesi olarak da ele alabiliriz.) Herkes tek\u00e7i, merkeziyet\u00e7i, s\u00f6m\u00fcr\u00fc pratiklerinin fark\u0131ndayd\u0131 ama sessizlik h\u00e2kimdi; \u00e7\u00fcnk\u00fc ideolojik fantezi perdesi, sistemin i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerini etkili bir \u015fekilde maskeleyerek birle\u015fik bir siyasi muhalefetin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelledi.<\/p>\n

Ancak 2013-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki \u00c7\u00f6z\u00fcm S\u00fcreci bu feti\u015fi ask\u0131ya alarak sistemin ger\u00e7e\u011finin ge\u00e7ici olarak aralanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. 19 Mart\u2019ta ise ger\u00e7ek anlamda bir \u201cKeyif\u201d kayb\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Alanlarda \u201cDo\u011fuda pamuk \u015feker, bat\u0131da biber gaz\u0131\u201d sloganlar\u0131 ya da \u201cBize biber gaz\u0131 s\u0131kmay\u0131n, biz ter\u00f6rist de\u011filiz\u201d \u00f6rneklerindeki gibi, T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7o\u011funlu\u011fu kompozit bir h\u00e2lde sinik akla sokan sintomun her iki momentte de de\u011fi\u015fme \u015fans\u0131 buldu\u011fu o s\u00fcre\u00e7te \u00f6zneler art\u0131k K\u00fcrt meselesiyle ya da o kal\u0131c\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l durumuyla oyalanmaz h\u00e2le geldiler ve bunun yerine otoriter a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n, kentsel ya\u011fman\u0131n ve sosyo-ekonomik g\u00fcvencesizli\u011fin yal\u0131n ger\u00e7ekli\u011fiyle y\u00fczle\u015fmek zorunda kald\u0131lar.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla Gezi ve 19 Mart direni\u015fleri, devletin art\u0131k tebaas\u0131n\u0131 geleneksel Sintom\u2019u \u00fczerinden disipline edemedi\u011fi bir durumun sonucuydu; bu da fantezinin kat edilmesine ve yeni bir politik \u00f6znenin do\u011fu\u015funa imk\u00e2n tan\u0131yan o nadir anlar\u0131 yaratt\u0131.<\/p>\n

Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Zizek kadar anla\u015f\u0131lmas\u0131 zor bir filozof 1000 kelimede \u00f6zetlenemez. Kendine has yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 idrak edip onu ba\u015fka realitelere uygulamak da o kadar kolay de\u011fildir; eminim ki bizim az \u00f6nce \u00fczerinden gitti\u011fimiz \u00f6rnek de kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmu\u015f olabilir. Ama Gezi\/19 Mart ve \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 da ancak bu denli kompleks bir toplumsal psikanaliz ile anla\u015f\u0131labilirdi.<\/p>\n

Bizim \u00f6rne\u011fimizin \u00f6tesinde Zizek, moderniteden bu yana gelen insan akl\u0131n\u0131n a\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131na, daha da a\u00e7arsak \u201c\u0130nsan her \u015feyi \u00f6\u011frenebilir ve her \u00f6\u011frendi\u011finde ya\u015fam\u0131n\u0131 daha da iyile\u015ftirmek i\u00e7in aksiyon alabilir\u201d iddias\u0131na \u00f6nemli bir itiraz getirmi\u015ftir. Burada itiraz bilgiye, bilme\/\u00f6\u011frenme kapasitesine de\u011fildir. \u0130nsan \u00e7o\u011fu zaman bildi\u011fi h\u00e2lde de aksiyon almaz; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu sisteme Marx\u2019\u0131n iddia etti\u011fi \u00fczere zincirlerle ba\u011fl\u0131 de\u011filizdir sadece. So\u011fuk k\u0131\u015fta alarm\u0131m\u0131z \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde erteledi\u011fimiz o uykumuzday\u0131zd\u0131r; uyanmam\u0131z gerekti\u011finin fark\u0131nday\u0131zd\u0131r ve hatta uyan\u0131\u011f\u0131zd\u0131r da. Ama o tatl\u0131 uykunun konforu, buz gibi ger\u00e7ekli\u011fin so\u011fuklu\u011funa g\u00f6re daha cazip gelir.<\/p>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Jiyan Bahad\u0131r<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Onlarca y\u0131l boyunca K\u00fcrt \u00f6tekisi ve ulusal beka miti, insanlar\u0131n sinik bir ak\u0131l i\u00e7inde kalmas\u0131na izin veren travmatik bir Keyif kayna\u011f\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc. Herkes tek\u00e7i, merkeziyet\u00e7i, s\u00f6m\u00fcr\u00fc pratiklerinin fark\u0131ndayd\u0131 ama sessizlik h\u00e2kimdi; \u00e7\u00fcnk\u00fc ideolojik fantezi perdesi, sistemin i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerini etkili bir \u015fekilde maskeleyerek birle\u015fik bir siyasi muhalefetin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelledi. Zizek, 20. y\u00fczy\u0131l sonu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10407,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard","override":[{"template":"1","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","post_reading_time_wpm":"300","post_calculate_word_method":"str_word_count","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"1","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post_label":"Sponsored by","disable_ad":"0","subtitle":""},"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_review":[],"enable_review":"","type":"percentage","name":"","summary":"","brand":"","sku":"","good":[],"bad":[],"score_override":"","override_value":"","rating":[],"price":[],"jnews_override_counter":{"view_counter_number":"0","share_counter_number":"0","like_counter_number":"0","dislike_counter_number":"0"},"jnews_post_split":{"post_split":[{"template":"1","tag":"h2","numbering":"asc","mode":"normal","first":"0","enable_toc":"0","toc_type":"normal"}]},"footnotes":""},"categories":[1,50],"tags":[],"class_list":["post-10389","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz","category-genc-kalemler"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/berru.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/photo_2026-03-05_09-06-12.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10389"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10389\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10429,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10389\/revisions\/10429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/berru.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}